Besluitvorming buitenlands beleid ligt altijd elders

In zijn advies aan de informateur over het Nederlandse buitenlandse beleid (Opiniepagina, 5 februari) maakt collega Bart Tromp een tweetal opmerkingen die om een reactie vragen.

Tromp maakt zich zorgen om de Nederlandse bewegingsvrijheid bij het bepalen van zijn buitenlands beleid. Nederlandse militairen, zo betoogt hij, ”zullen altijd optreden in een kader waarin anderen uitmaken wat de politieke doelstelling is en wat de strategie``. Hij meent dat een nieuw kabinet onder ogen moet zien dat het hier gaat om ”een volstrekt nieuwe situatie, die [...] een veel alertere politiek vraagt [...]”. Hoezo? Bij elke missie waaraan ons land sinds de Prioriteitennota van minister Ter Beek uit 1992 heeft deelgenomen, hebben anderen voor een belangrijk deel uitgemaakt wat de politieke doelstelling en de strategie van de missies waren.

Het vertrekpunt voor de besluitvorming in politiek Den Haag lag altijd al elders. Dat neemt niet weg dat ons land een eigen verantwoordelijkheid heeft als het gaat om de vraag onder welke randvoorwaarden Nederland zijn militairen laat deelnemen aan vredesmissies, vaak onder de meest uiteenlopende omstandigheden. De Tweede Kamer heeft zichzelf daartoe het instrument van het Toetsingskader verschaft. Als wij ons niet kunnen vinden in de opzet van een missie, doen we niet mee.

Verder schrijft hij: ”Niet weer moet Nederland in zijn eentje [...] tekenen voor een riskante missie als die in Afghanistan.” Hoezo? Het Nederlandse besluit om deel te nemen aan ISAF III (ik neem aan dat Tromp daar op doelt) was volstrekt ingebed in de besluitvorming op het NAVO-hoofdkwartier in Brussel, waar een jaar lang uitvoerig gediscussieerd was over een aanpassing van het operatieplan voor ISAF III - in aanwezigheid van Nederlandse diplomaten en militairen.

Pas nadat de NAVO-Raad op 8 december 2005 formeel het besluit had genomen om in de loop van 2006 aan de derde fase van zijn ontplooiing in Afghanistan te beginnen, kreeg ons land de gelegenheid om geheel op eigen titel een eigen afweging te maken om wel of niet aan ISAF III te gaan meedoen. Dat we allang tot onze oren in de missie verzeild waren geraakt doet niets af aan de eigen verantwoordelijkheid van de Tweede Kamer.