Barbaren aan de gate

Nou, vooruit dan, we draaien hem nog één keer. Er kwamen zo veel verzoeknummers binnen nadat Schiphol deze week had ontkend dat de topman in 2001 gedreigd heeft met opstappen als de beursgang niet door zou gaan.

„Wat is dan nog de drive? Dan zit ik hier nog, ingeklemd in de polder in Haarlemmermeer en doe eens een slagboompje open”. Dan maar vertrekken? „Daar zou ik ernstig over nadenken”, zei Gerlach Cerfontaine in deze krant. Het was 22 juni 2001.

Bij Schiphol zijn de zaken wel vaker niet zoals ze lijken. Het toekomstige kabinet staakt wederom een beursgang en wil de zeggenschap bij Schiphol behouden. Balkenende IV gaat met betrokkenen overleggen om (1) „op een andere manier middelen vrij te maken uit het overheidsaandeel” en (2) om „de mogelijkheden voor Schiphol om vreemd vermogen aan te trekken te verhogen”.

Om met het tweede te beginnen. Die hulp heeft Schiphol niet nodig. De luchthaven is steenrijk. Cerfontaine zal bij iedere bank met veel egards worden ontvangen, wil hij een lening afsluiten. En op de geld- en kapitaalmarkt kan hij ook zonder probleem een obligatie plaatsen.

Het eerste is heel wat bedreigender voor de luchthaven. De overheid kan een deel van zijn aandelen onderhands verkopen en/of extra dividend van Schiphol bedingen. Beide scenario’s zaten al in de plannen van het demissionaire kabinet. De vraag is wie er aandelen zonder zeggenschap wil kopen in een luchthaven die voor zijn toekomst voor een belangrijk deel afhankelijk is van politieke besluitvorming.

En wat blijft er over als de aandelen moeilijk verkocht kunnen worden? Een superdividend.

Want linksom of rechtsom, de overheid wil geld hebben om de regio rond Schiphol te ontwikkelen, daar heeft de luchthaven ook baat bij. Waarom zou de staat zich niet laten inspireren door de ijzeren discipline van investeringsmaatschappijen? Schiphol kan makkelijk een krediet aangaan om het als dividend aan de aandeelhouders uit te keren. Als de luchthaven zijn schuld laat oplopen tot vijfmaal de ‘ebitda’ (brutowinst inclusief afschrijvingen) – voor velen nog een traditionele financiële huishouding – kan er 2 miljard euro geleend worden. Het eigen vermogen is dan nog een aanvaardbare 40 procent van het balanstotaal. Maar zo’n dividend laat dan natuurlijk minder ruimte voor een investering in een zesde baan.

Wat begon als plan om van Schiphol een luchthaven te maken die minder afhankelijk zou zijn van de overheid, resulteert in het tegenovergestelde. Zelfs de huidige situatie is voor het concern nog aantrekkelijker dan de plannen van het toekomstige kabinet. Nu kan Cerfontaine nog bij zijn slagboom zitten en klanten binnenlaten. Straks moet hij zich weren tegen barbaren aan de poort: overheden die de baas willen blijven maar wel hun geld komen halen.

Jeroen Wester