Alcatel-Lucent heeft moeite om rond te komen

De fusie tussen Alcatel en Lucent beloofde altijd enorme kostenbesparingen te zullen opleveren. Nu, slechts een paar maanden na de voltooiing ervan, staat de combinatie van de twee telecomapparatuurproducenten naar verluidt klaar om bijna 12.000 werknemers te ontslaan, een derde méér dan aanvankelijk werd voorgespiegeld. En de bezuinigingen zouden zelfs nóg omvangrijker kunnen uitpakken. Het noodlijdende bedrijf heeft zulke drastische ingrepen misschien wel nodig, maar kan de wankele balans van het concern de daarmee gepaard gaande spanningen aan?

Het ontslaan van werknemers kost in eerste instantie alleen maar extra geld, als gevolg van ontslagvergoedingen en andere betalingen. Naar eigen schatting zou Alcatel 1,4 miljard euro moeten uitgeven om vanaf 2008 jaarlijks een overeenkomstig bedrag te kunnen besparen.

Het laten afvloeien van nóg meer werknemers zou onevenredig veel duurder kunnen zijn - de vakbonden dreigen al met stakingen. Maar laten we de zaak voor het gemak eens versimpelen door er vanuit te gaan dat het ontslaan van 33 procent van de werknemers een derde méér zal kosten, ofwel 1,9 miljard euro.

Alcatel-Lucent moet nog met een aangepaste balans komen. Maar volgens voorlopige cijfers was er eind 2005 voor 1,5 miljard euro aan contanten en verhandelbare effecten in kas. Met andere woorden: genoeg om de aanvankelijke ontslagkosten van te betalen, maar niet de nieuwe.

Het concern heeft uiteraard niet stilgezeten. De gecombineerde operationele winst bedroeg in 2006 waarschijnlijk 1 miljard euro. Tel dat op bij het bedrag in kas en Alcatel-Lucent kan alle bezuinigingen bekostigen.

Maar het concern heeft ook zo’n 5 miljard euro aan niet-gefinancierde pensioen- en gezondheidszorglasten. En de omzet van Lucent is het meest recente kwartaal met een alarmerende 16 procent geslonken.

Alcatel-Lucent zou beslist wat meer manoeuvreerruimte kunnen gebruiken bij het wachten op de beloofde voordelen en op de stabilisering van zijn Amerikaanse activiteiten.

Iedere extra financiering zal waarschijnlijk de vorm aannemen van een aandelenuitgifte. De bedrijfsobligaties zijn al afgewaardeerd naar de junk-status, dus nog meer geld lenen is erg duur. De bestedingen aan telecomapparatuur lijken op het hoogtepunt van de cyclus te zijn aangeland. Het zou dus handig kunnen zijn nieuw kapitaal binnen te halen nu de markten nog een welwillende houding aannemen.

Robert Cyran

Zuid-Korea wordt volwassen

Het is nog lang wachten tot de Zuid-Koreaanse verkiezingen van december 2007 – vooral voor de bestuurders van de chaebol, de grote ondernemingen van het land. Vraag het maar aan de topman van Hyundai Motor, het jongste slachtoffer van de anti-chaebolcampagne van president Roh Moo-hyun. Bestuursvoorzitter Chung Mong-koo van de autofabrikant werd deze week tot drie jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens verduistering van tientallen miljoen euro’s. Maar de problemen van de bedrijfsbestuurders mogen niet al te groot worden.

Net als in veel andere ontwikkelingslanden is de Koreaanse economie gegroeid door de vorming van grote conglomeraten, de chaebol. Toen kapitaal en geschoolde werknemers schaars waren, konden de chaebol kapitaal en in het buitenland opgeleide managers aantrekken. Hierdoor kon de economie nieuwe sectoren tot ontwikkeling brengen, zonder dat die meteen in buitenlandse handen terechtkwamen. Naarmate het land rijker werd, verloren de chaebol hun speciale voordelen, zoals blijkt uit hun financiële problemen tussen 1997 en 2000. Maar zij wonnen wel aan politieke invloed, een macht die ze een dankbaar doelwit maakte voor populisten.

Beleggers worden natuurlijk nerveus als ze een groot aantal van de industriële leiders van een land naar de gevangenis zien verhuizen. Maar zelfs als president Roh het demagogische staatshoofd van Venezuela Hugo Chavez zou willen imiteren, door de economie naar zijn hand te zetten, zou hem dat moeite kosten. Zijn partij heeft te kampen met afvallige parlementariërs en slechte peilingen.

Roh is nog niet weg. Een jaar duurt lang in de politiek, en als president heeft hij nog steeds de zeggenschap over de bestuurlijke machinerie van de staat, zodat hij uit de gratie geraakte chaebol-bedrijven als SK Telecom met prijsmaatregelen en andere ingrepen het leven zuur kan maken. Niettemin is zijn manoeuvreerruimte nu beperkt.

Zolang de politiek geen obstakel vormt, zou de Zuid-Koreaanse economie moeten bloeien. De productiviteit groeide de afgelopen tien jaar met 3,5 procent per jaar, aldus het Groningen Growth &Development Centre . Dat was bijna het dubbele van het Amerikaanse percentage, ondanks de Aziatische crisis van 1997-’98.

Zelfs de chaebol ontwikkelen zich, nu hun oprichters het toneel verlaten en structurele hervormingen zich doen voelen. Zij worden steeds meer clusters van onafhankelijk denkende ondernemingen dan onbestuurbare conglomeraten.

De aandelenmarkt lijkt rekening te houden met iets dat dicht in de buurt komt van een worst case scenario. De aandelen worden verhandeld op 13 maal de geschatte winst over 2006, een sloom jaar. In vergelijking met meervouden van 34 in China en 23 in India lijkt dat aan de goedkope kant.

Martin Hutchinson

Voor meer commentaar uit Londen:www.breakingviews.com.Vertaling Menno Grootveld

    • Robert Cyran
    • Martin Hutchinson