Plan kabinet kan leiden tot minder kunst

Door het zogeheten ‘profijtbeginsel’ zullen minder mensen gebruik maken van het cultuuraanbod. Sommige culturele voorzieningen zullen verdwijnen.

Dit staat in een rapportage van het ministerie van Financiën, die bij de coalitiebesprekingen is gebruikt. Het kabinet wil door het profijtbeginsel, waarbij mensen met een hoger inkomen in principe meer betalen, 50 miljoen euro bezuinigen. Tegelijk trekt het kabinet 100 miljoen euro extra uit voor kunst en monumenten.

„De conclusie van Financiën liegt er niet om”, zegt Marianne Versteegh van Kunsten ’92. Volgens de lobbyclub komt de korting van 50 miljoen euro neer op een bezuiniging van 15 procent op de kunstbegroting. „Een onvolledige uitleg”, zegt Tweede Kamerlid Ferd Crone (PvdA). „De 100 miljoen euro die we erbij doen is een forse investering en bovendien is van de 100 miljoen extra voor de omroepen ook een flink deel bestemd voor kunstprogramma’s.”

Met de korting dwingt het kabinet instellingen in principe om de entreeprijzen te verhogen. Volgens het profijtbeginsel moeten individuele burgers mee betalen aan voorzieningen waar ze gebruik van maken. „Mensen die veel gebruik maken van culturele voorzieningen profiteren meer van deze publieke voorzieningen dan mensen die er geen gebruik van maken”, schrijven ambtenaren van Financiën in de ‘groslijst bezuinigingen’ waaruit de onderhandelaars de afgelopen maanden hebben geput. De grootste cultuurconsumenten zijn de hogeropgeleiden, die doorgaans ook een hoger inkomen hebben.

In de ‘groslijst’ van augustus 2006 werd uitgegaan van een korting van 24 procent, die 100 miljoen zou opleveren. „Het gebruik van cultuurvoorzieningen zal afnemen; sommige voorzieningen zullen verdwijnen”, schrijven ambtenaren. In het regeerakkoord is de korting gehalveerd, maar volgens Kunsten ’92 is het effect hetzelfde. „Voorzieningen worden duurder en dat staat haaks op het voornemen in het regeerakkoord om bredere groepen cultuur te laten genieten”, zegt Versteegh. Volgens Crone is dat te voorkomen met kortingpassen voor mensen met een lager inkomen.

Culturele instellingen kunnen de korting ook opvangen door minder te produceren. „Dan zou het profijtbeginsel inderdaad neerkomen op een bezuiniging van 50 miljoen”, erkent Crone. „Ik hoop dat we in samenspraak met de cultuursector tot creatieve oplossingen kunnen komen, zodat er straks echt 100 miljoen euro extra beschikbaar is voor cultuur.”