Maker van ronde stoel die de rug van Kennedy spaarde

Kennedy zat er op en na vijftig jaar zijn zijn stoelen nog altijd modern. De overleden Deense designer Hans Wegner heeft diverse klassiekers op zijn naam.

De Deense ontwerper Hans Wegner met zijn stoelen in 1997 Foto AP FILER - Hans J. Wegner, a Danish furniture designer best known for his functional yet elegant chairs, has died, his family said Thursday, February 2. 2007. He was 92. His international breakthrough came in 1949 with the Round Chair, which soon became a classic and was used in the United States 11 years later in televised presidential debates between John F. Kennedy and Richard Nixon. Wegner, seen in this 1997 file photo, died Jan. 26 at his home in Copenhagen, but the family only announced it a week later after a private funeral service, said his daughter. (AP b/W only file photo/Finn Frandsen/POLFOTO) ** DENMARK OUT ** Associated Press

De Deense meubelontwerper Hans J. Wegner, een van de grote namen van het Deense modernisme, is eind januari op 92-jarige leeftijd in Kopenhagen overleden. Dat maakte zijn dochter Marianne deze week bekend.

Met onder anderen Arne Jacobson en Poul Kjaerholm behoorde Wegner tot de groep meubelontwerpers die in de jaren vijftig en zestig Denemarken als designland op de kaart zette. Hun sculpturale en organisch gevormde meubelen, gemaakt van hout en andere natuurlijke materialen, vormden een opvallende stijlbreuk met het chroom en de geometrische vormen van door Bauhaus geïnspireerde modernisten als Le Corbusier en Mies van der Rohe.

Wegner is de zoon van een schoenmaker uit Tønder, een stadje in Jutland met veel handwerkers. Als leerling-timmerman werkte hij bij een meubelmaker, ging in dienst, en volgde een opleiding tot meester-houtbewerker. Na een ontmoeting met studenten van een kunstacademie koos hij alsnog voor ontwerpstudie.

Wegner was een tijdje medewerker van Arne Jacobson en vestigde zich in 1940 als zelfstandig architect. In eigen land verwierf hij faam met zijn handgemaakte houten stoelen. Zijn internationale doorbrak kwam in 1950, toen zijn Ronde stoel door het Amerikaanse tijdschrift Interiors werd uitgeroepen tot „mooiste stoel van de wereld”. Niet alleen mooi, maar ook comfortabel, vond John F. Kennedy. Toen de presidentskandidaat in 1960 zijn beroemde tv-debat aanging met Richard Nixon, wilde hij wegens zijn rugpijn maar op één stoel zitten: de ronde houten stoel van Wegner.

Hij bleef tot op hoge leeftijd op zoek naar ‘de perfecte stoel’. Van de vijfhonderd die hij ontwierp, staan er diverse als designklassieker te boek. Het zijn elegante, stoelen, die opvallen door hun eigenzinnigheid en vernieuwingsdrang, zegt Ingeborg de Roode, conservator industriële vormgeving bij het Stedelijk Museum.

Neem zijn bekendste ontwerp, de Wishbone of Y-chair, genoemd naar de vorm van de rugleuning. Deze stoel, gebaseerd op de Chinese ‘keizerlijke stoelen’, is van massief hout, met een zitting van handgeweven papierkoord. De Y zit prettig en ziet er uit elke hoek prachtig uit. „Een stoel moet geen achterkant hebben”, was een van Wegners credo’s.

Net als bijvoorbeeld de Vlinderstoel van Arne Jacobson, hebben diverse stoelen van Wegner na een halve eeuw nog immer een moderne en eigentijdse uitstraling. Niet voor niets is de uitbreiding van het Museum of Modern Art in New York onlangs volledig gemeubileerd met Deens design, inclusief de ronde stoel van Wegner.