Liesbeth en Grace

De viptribune tijdens de finale van het WK ’74. Foto Robert Collette Collette, Robert

Onlangs vroeg ik in deze rubriek aandacht voor onderstaande foto van de sportfotograaf Robert Collette, geëxposeerd in Artoteek Den Haag. Daarop zien we de viptribune bij de WK-finale West-Duitsland-Nederland in 1974 in het Olympisch Stadion van München. Op de middelste rij staat premier Joop den Uyl, voorover gebogen naar zijn vrouw Liesbeth (links), en prinses Gracia – vroeger Grace Kelly – van Monaco (rechts, naast haar man prins Rainier).

Ik verwoordde wat associaties bij deze onbekende foto, in het bijzonder bij de rol van Den Uyl, die nogal onhandig zijn achterwerk bijna tegen Grace haar nek positioneert. Durfde Den Uyl geen praatje aan te knopen, vroeg ik me af.

Dat was de schijn – nu de werkelijkheid.

Een lezer stuurde me het hoofdstuk ‘Een dagje uit’ uit het boek Alle verhalen van Liesbeth den Uyl. Daarin vertelt Liesbeth wat er die dag allemaal gebeurd is – ook op die tribune. Uit haar beschrijving begrijp ik dat Joop tijdens de wedstrijd juist niet naast haar en Grace op deze (vijftiende) rij heeft gezeten. Tot haar ergernis mocht Joop met andere regeringsleiders en vips als Rainier op de voorste rijen zitten. De bewuste foto moet kort vóór de wedstrijd zijn genomen.

Liesbeth schrijft: „Ik probeer een gesprek met mijn buurvrouw uit Monaco. Dat lukt niet. Ze is boos en houdt haar lippen stijf op elkaar geklemd. Als haar man zich even later van de eerste rij losmaakt en komt informeren of ze goed zit, krijgt hij een stortvloed van woedend Frans over zich heen. Ze voelt zich beledigd, omdat ze gescheiden zitten en zij niet mee naar het diner mag. Ten slotte staat ze op en loopt weg. Ik vind dat ze dat heel mooi doet en ik begrijp haar goed. Haar man volgt haar. Ze komen niet meer terug.”

Spannend. De wedstrijd moest nog beginnen en op de viptribune was het al hommeles.

Joop en Rainier waren kennelijk beiden even naar boven gelopen om te vragen: „Vrouw, zit je goed?” Op dat moment moet Grace hebben gezegd: „Nón!” En Liesbeth: „Mwa.” Rainier ging toen maar even moedeloos naast Grace zitten, en Joop begon op zijn bril te kauwen.

Vandaar dat Joop een wat zorgelijke indruk maakt, ook al maakte hij dat – toegegeven – wel vaker. Maar onbeleefdheid of onverschilligheid jegens Grace zou ik hem na deze informatie niet meer willen verwijten – hij had zijn handen al vol aan zijn eigen vrouw.

Dat blijkt ook uit het vervolg van Liesbeths verhaal. Zij neemt er geen genoegen mee dat ze van het slotdiner is uitgesloten, en weet als ‘lid’ van het NOS-tv-team tóch de eetzaal binnen te dringen, waar ze naar haar verbouwereerde echtgenoot roept: „Je hebt me nog niet aan de president (van deFIFA) voorgesteld!” Die nodigt haar prompt uit naast hem te komen zitten. „Ik knipoog tegen Joop een paar stoelen verder.”

Kortom, die foto gaat óók over vrouwenemancipatie.