Hollywood, maar dan heel hoog in de bergen

In Amstelveen vindt dit weekend het vierde Himalaya Filmfestival plaats.

Initiatiefnemer is Glenn Mitrasing, een huisarts uit Heerhugowaard.

Beeld uit de film A Soul In Tibet, te zien op het Himalaya Filmfestival in Amstelveen.

We hadden al ‘Bollywood’, met films uit het Indiase Mumbai: ‘Tollywood’, dat refereert aan Tamil-cinema in Sri Lanka; ‘Nollywood’, het Afrikaanse equivalent in Nigeria; ‘Lollywood’, de verzamelnaam voor cinema uit Lahore, Pakistan; en ‘Kaliwood’, dat staat voor speelfilms die zijn geproduceerd in Kathmandu, Nepal.

Maar hoe moeten we de films die dit weekend op het Himalaya Filmfestival worden vertoond? Exotisch klinkt het in elk geval wel. En ’s werelds beroemdste hooggebergte zou zich toch uitstekend moeten lenen voor boeiende films: breed uitgemeten vergezichten op vijfduizend meter hoogte, primitieve culturen, verbannen spirituele leiders en een scala aan politieke spanningen kunnen niet anders dan intrigerende verhalen opleveren voor filmmakers. Dat wil de organisatie van het festival graag laten zien.

Het tweedaagse Himalaya Filmfestival wordt sinds 2004 georganiseerd in Amstelveen, op initiatief van Glenn Mitrasing, een 43-jarige huisarts uit Heerhugowaard. Mitrasing is van Surinaamse afkomst (,,ik zat in de klas bij Prem Radhakishun”) en vluchtte voor het bewind van Bouterse naar Calcutta, India – als tussenstop voor zijn verblijf in Nederland. Als arts deed hij later ontwikkelingshulp in de Himalaya-regio. Daar ontdekte hij hoe vaak ontwikkelingssamenwerking strandt doordat betrokkenen weinig kennis hebben over de plaatselijke cultuur. Meer begrip ontwikkelen is ook niet eenvoudig, al was het maar omdat in Nederland simpelweg te weinig vertalers zijn om informatie toegankelijk te maken.

Mitrasing besloot daarom met behulp van filmbeelden een „caleidoscopisch beeld” van de regio te schetsen – let wel, zonder politieke stellingname. Om nader kennis te maken met de mysteries van het hooggebergte heeft Mitrasing in cultureel centrum Griffioen een 40 uur durend programma samengesteld.

Hoewel het festivalthema dit jaar ‘Mapping the Tibetan World’ luidt, gaan de films niet alleen over boeddhistische monniken of de politieke impasse van Tibet. Het thema is gekozen omdat Mitrasing denkt dat het gebergte, dat zich over 2.400 kilometer vanuit Pakistan over India, Nepal, China en Bhutan uitstrekt, in de toekomst steeds belangrijker zal worden. De Olympische Spelen in Beijing van 2008 zouden bijvoorbeeld de nodige beroering te weeg kunnen brengen. Mitrasing: ,,China wil tegen die tijd een olympische vlam op de Mount Everest zetten – dat gaat politieke onrust veroorzaken in Tibet.”

Dat Himalaya-films weinig op de programma’s van bijvoorbeeld het Rotterdams Filmfestival voorkomen, wijt Mitrasing aan pressie van China, dat wellicht niet zo graag in een schemerig licht wil komen te staan in de Tibetaanse cinema. ,,Als ik zelf een filmzaal afhuur, zit de zaal bomvol. Mensen zijn echt wel geïnteresseerd.” Een hoogtepunt van het afgelopen jaar was een uitnodiging van de Japanse publieke omroep om het festival te komen houden in Tokio.

Niet alleen politiek wordt de Himalaya een belangrijk gebied, zegt Mitrasing. ,,Iedereen heeft het maar over de smeltende poolkappen, maar wat dacht je van de meer dan 50.000 gletsjers in de Himalaya? Dat smeltwater moet straks óók ergens heen.”

Gelukkig is er ook een hoop vrolijkheid in de filmzaal, nu de ijsvlaktes nog welig tieren. Zo staat de film Thin Ice op het festivalprogramma: een Zweedse documentaire over het plaatselijke vrouwen-ijshockeyteam van het zeer hoog gelegen Ladakh, India. De film kreeg in november al een enthousiast onthaal bij het publiek van het IDFA (Internationaal Documentaire Festival Amsterdam), en wekte nieuwsgierigheid naar de extreme leefomstandigheden van de bergbewoners.

De openingsfilm A Soul In Tibet is een persoonlijk favoriet van Mitrasing. De film gaat over een boeddhistische reis door Tibet, waarin de religie een hulpmiddel lijkt om de weidse landschappen te kunnen bolwerken. Verder verheugt Mitrasing zich vooral op de lezingen van bijvoorbeeld de Nepalese journalist Kanak Mani Dixit. ,,De Himalaya is voor mij een soort uit de hand gelopen hobby”, zegt de huisarts. ,,Voor de Himalaya ben ik misschien een soort Dokter Clavan.”

Himalaya Filmfestival, zaterdag en zondag in Amstelveen, in De Griffioen, het cultuurcentrum van de Vrije Universiteit, Uilenstede 106.Films worden vertoond per ‘sessie’ van twee, toegang 10 euro per sessie. Bekijk het programma en reserveer kaarten via himalayafilmfestival.nl