Einde van het individu

Het regeerakkoord van Balkenende IV is nog geen dag oud of er barst een oergezellig oudhollands winterweer los. Tientallen centimeters plaksneeuw van vooroorlogse allure. Weeralarm van het KNMI met het dringend advies thuis te blijven en te ganzenborden. Moeder zet de balkenbrij op de potkachel. Vader leest voor uit het boek der Spreuken: ‘Zij vreest voor haar huis niet vanwege de sneeuw; want haar ganse huis is met dubbele klederen gekleed.’ Vreedzaam zitten de kinderen te knikkebollen. Met dit weer zal geen gezinsvoogd de barre tocht naar hun nederig stulpje ondernemen.

‘Samen Werken, Samen Leven.’ Dat is het motto van Balkenende IV. Het is een geraffineerd geformuleerd distichon van calvinistische propaganda. Allereerst is het duidelijk dat het werk weer ouderwets voor het meisje gaat. Leven komt in het motto pas op de allerlaatste plaats. Hoewel de spreuk slechts vier woorden telt, komt één woord er tweemaal in voor. Daarop zal de nadruk dus komen te liggen. Het beleid maakt een einde aan de rechten van het individu. Een mens wordt niet langer gezien als mens bij de gratie van het feit dat hij mens is, maar bij gratie van het feit dat hij deel uitmaakt van een groep. De nadruk ligt op gedeelde normen, wat een eufemisme is voor het feit dat normen alleen nog maar als normen zullen worden geaccepteerd als ze algemeen aanvaard zijn. Afwijkende normen zijn geen normen. Het gezin wordt weer ouderwets de hoeksteen van de samenleving, wat betekent dat mensen zoals ik, die niet eens een poes hebben, laat staan een gezin, niet langer als volwaardig lid van de samenleving worden beschouwd, in elk geval niet als hoeksteen.

Het regeerakkoord heeft één groot voordeel. We zullen niet voor verrassingen komen te staan. We weten precies waartoe het zal leiden, want we hebben het allemaal al eens uitvoerig meegemaakt, zo’n vijftig jaar geleden.

En nu ga ik lekker in m’n piere eentje naar buiten om te rollebollen in de sneeuw en daarna ga ik lekker roken in de horeca en alcoholhoudende dranken consumeren.

Ilja Leonard Pfeijffer

Romancier en dichter.