Een glossy met essays

The Best American Essays 2006. Samengesteld en ingeleid door Lauren Slater en metvoorwoord van Robert Atwan. Houghton Mifflin Company, 277 blz. €14,–

De Best American-jaarboeken bestaan al sinds 1915, met als bekendste uitgaven The Best American Short Stories en The Best American Essays. Het succes van de eerbiedwaardige serie heeft geleid tot een uitbreiding van de jaaruitgaven met, onder meer, jaarboeken met de beste mystery-verhalen, de beste sport- artikelen, de beste reis verhalen en zelfs een jaarboek met The Best American Spiritual Writing – wat dan ook moge zijn.

Ieder jaar stelt weer een andere bloemlezer de respectievelijke bloemlezingen samen, waardoor het zelden voorkomt dat een serie eentonig of voorspelbaar wordt. Maar met de nu verschenen The Best American Essays 2006, samengesteld door Lauren Slater, is iets merkwaardigs aan de hand. Slater is de auteur van Welcome to My Country en Prozac Diary, non-fictieboeken met een sterk autobiografische inslag, die inzicht geven in de wereld van de (groeps)therapie, maar weinig met het genre van het essay te maken hebben. Nu hoeven beide boeken niet te betekenen dat de schrijfster daarom geen oog kan hebben voor essayistiek, maar in de 2006-editie staan wel uiteenlopende bijdragen die toch echt niets met het genre van het essay te maken hebben.

‘A Matter Of Life And Death’ van Marjorie Williams, eerder gepubliceerd in Vanity Fair, is het autobiografische verhaal van een jonge vrouw die ontdekt dat ze kanker heeft. Marjorie Williams hield alle fasen van het ziekteverloop bij, en het document is zeker aangrijpend – maar wat heeft dit egodocument met essayistiek te maken? Lauren Slater nam in het essay- jaarboek ook een dagboekachtige bijdrage op van Emily Bernard en elders brengt een weduwe verslag uit van haar ervaringen in een praatgroep voor rouwverwerking.

De vaste redacteur van de reeks, Robert Atwan, pareert in zijn inleiding op voorhand de kritiek die mogelijk is op deze aflevering van het essay-jaarboek door te benadrukken dat het essay als genre zich de laatste jaren ontwikkelt tot ‘een uiterst flexibele en van karakter veranderende schrijfvorm’. In versluierende bewoordingen zegt Atwan vervolgens dat autobiografische verhalen tegenwoordig óók onder het genre van het essay kunnen vallen.

In eerdere jaren tekenden schrijvers als Susan Sontag, Cynthia Ozick, Louis Menand, Elisabeth Hardwick en Joyce Carol Oates voor de samenstelling van de essay-jaarboeken. Ze zijn allemaal bloemlezers die zelf een stevig aantal essays op hun naam hebben staan. ‘Hun’ edities waren en zijn dan ook echte bewaarboeken, terwijl deze aflevering eerder doet denken aan een als essaybundel vermomde glossy, drijvend op human interest en autobiografica. Dat kan de bedoeling niet zijn.