Dossiers religieuze leiders gaan open

De dossiers van de vroegere communistische geheime dienst over zes leiders van de katholieke, protestantse en joodse gemeenschappen in Hongarije moeten openbaar worden gemaakt. Dat beval gisteren een rechtbank in Boedapest. Een journalist, die inzage in de dossiers had geëist om te achterhalen of de zes indertijd met de geheime dienst hebben samengewerkt, kreeg van de rechtbank zijn zin.

De zes – drie voormalige katholieke bisschoppen, een gepensioneerde lutherse bisschop, een voormalig bestuurslid van de lutherse kerk en de directeur van de Federatie van Hongaarse Joodse Gemeenschappen – hebben zich verzet tegen inzage in hun dossiers met het argument dat ze geen ‘publieke personen’ zijn en derhalve recht hebben op bescherming van hun privacy. Maar de rechter vond dat zij wel publieke personen zijn, omdat ze betrokken zijn of zijn geweest bij het opstellen van openbare verklaringen die de publieke opinie kunnen of konden beïnvloeden.

Hongarije heeft nog steeds geen alomvattende regeling voor de omgang met dossiers van de vroegere geheime dienst. Zo’n regeling is al vaak beloofd, maar gebrek aan consensus tussen de politieke partijen heeft haar steeds verhinderd. Ook de onthulling, enkele jaren geleden, dat de toenmalig premier Medgyessy voor de geheime dienst heeft gewerkt, bracht daar geen verandering in. In Hongarije is nooit iemand vervolgd voor zijn rol in de communistische tijd.

Een parlementariër van de liberale partij SzDSz – die deel uitmaakt van de regerende coalitie – zei gisteren dat de uitspraak over de zes religieuze leiders de parlementaire partijen tot een gemeenschappelijk standpunt zou moeten dwingen. Nu is toegang tot de dossiers voorbehouden aan historici, wetenschappelijke onderzoekers en de personen op wie de dossiers betrekking hebben.

De journalist die naar de rechter was gestapt om inzage in de dossiers af te dwingen, zei gisteren dat religieuze leiders een belangrijke rol spelen in het openbare leven, en dat het in hun eigen belang is geloofwaardig te blijven als ze over morele thema’s spreken.

Vorig jaar werd de Hongaarse katholieke kerk in verlegenheid gebracht door de onthulling dat kerkleider kardinaal László Paskai informant van de geheime dienst is geweest. (Reuters, AP)