Veel kritiek op aanpak kabinet referendum EU

De beslissing van het nieuwe kabinet om een referendum over een volgend Europees Verdrag afhankelijk te maken van een advies van de Raad van State oogst veel kritiek. De PvdA in het Europees Parlement spreekt zich op voorhand uit vóór een referendum, net als de Partij voor de Vrijheid, GroenLinks, D66 en de Partij voor de Dieren. VVD en SP vinden dat het kabinet in ieder geval zelf moet beslissen of er een referendum komt.

„Als je wezenlijke afspraken maakt over samenwerking in Europa, moet je de moed hebben om die afspraken voor te leggen aan de bevolking", zegt Max van den Berg, leider van de PvdA in het Europees Parlement. Zo vindt hij dat mogelijke afspraken in een nieuw verdrag over een gezamenlijk migratiebeleid in de EU, of vrijwaring van de Nederlandse gezondheidszorg van Europese marktwerking een referendum rechtvaardigen.

Europawoordvoerder Harry van Bommel van de SP acht het niet noodzakelijk „voor iedere kleine wijziging een referendum te organiseren”. Maar de „uitweg via de Raad van State” bevalt hem niet. „Het zet de deur open naar hetzelfde verdrag, maar dan zonder het hoofdstuk grondrechten voor EU-burgers.”

De VVD vindt de route via de Raad van State „buitengewoon vreemd”. Europawoordvoerder Han ten Broeke: „Typerend voor een kabinet dat gelooft in hogere machten. Ze hadden natuurlijk gewoon zelf een beslissing moeten nemen. De VVD is van mening dat een nieuw referendum niet nodig is. Een volgend verdrag moet ontdaan worden van aspecten die het tot een grondwet maken, zoals de grondrechten voor EU-burgers. Daarna moeten wij gewoon ons werk doen. Zo werkt dat in een representatieve democratie.”

Fractievoorzitter Geert Wilders van de Partij voor de Vrijheid zegt actie te zullen voeren voor een nieuw referendum als dit er niet lijkt te komen. Wilders: „Dan word ik de eerste rechtse politicus die probeert het Malieveld vol te krijgen”.

Kathalijne Buitenweg van GroenLinks in het Europees Parlement noemt het doorvoeren van een verdragswijziging zonder de bevolking te horen „pervers”. Alexander Pechtold (D66) vindt de keuze van het kabinet een „waardeloze oplossing”. Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren spreekt van „kiezersbedrog van Bos”.