Triomf en val

Wie op weg is naar Vila Pouca komt eerst een bord tegen waarop de plaatsnaam Ribeira do Santiago staat. De landouwen van Sint Jacobus, zal ik maar zeggen. Honderd meter verderop staat, maar dan bedoeld voor het tegemoetkomend verkeer, opnieuw zo’n bord.

Tussen beide borden bevindt zich het huis van Alves Gonçalves. ’t Is een imitatie van een achttiende-eeuws landhuis, met een oprijlaan en rondom een hek met ijzeren spijlen. Er zijn stallen, bosschages, een portierswoning – alles wat je van een oud landhuis mag verwachten. Een alarminstallatie en een automatische garagedeur.

Het dorp Ribeira do Santiago bestaat niet. Het komt niet voor in het kadaster en het komt niet voor op de landkaart. Het dorp Ribeira do Santiago heeft ook in het verleden nooit bestaan. Je zult het op geen enkele antieke landkaart aantreffen, zelfs niet op een namaak achttiende-eeuwse.

De borden zijn er door Alves Gonçalves eigenhandig neergezet, opdat hij een eigen dorp zou hebben.

De burgemeester van de middelgrote gemeente waaronder de landouwen van Alves Gonçalves vallen zou er niet over hebben gepiekerd een protest te laten horen. De bewoners van Vila Pouca lieten het wel uit hun hoofd hardop te zeggen dat ze nooit van het grandioze Ribeira do Santiago hadden gehoord en dat het weiland altijd deel had uitgemaakt van hun dorp. Alves Gonçalves was de rijkste en succesvolste ondernemer van de buurt en velen hadden hun rijexamen nog voor de boeg.

Aan de residentie van Alves Gonçalves werd altijd wel iets verfraaid. De spijlen van de ijzeren hekken kregen vergulde punten. Er kwamen lantaarns langs de oprijlaan, style Napoleon. Er kwam een rustiek koetshuis. De gebeeldhouwde voordeur maakte plaats voor een nog gebeeldhouwder voordeur.

Alves Gonçalves was de held van de streek. Hij stond voor de op eigen kracht omhooggeklommen volksjongen. Hij had niets te maken met de oude families en de oude politiek. Zijn naam was een merknaam geworden. Alle lokale zenders in de provincie zonden zijn reclameboodschappen uit, uur na uur. Alves Gonçalves, het klonk ook lekker. Geen mens tot in de verre omtrek of hij kende de rijscholen van Alves Gonçalves.

Of een van zijn restaurants. Of een van zijn doe-het-zelf-markten. Of een van zijn radiozenders.

Het kon niet op. Tot voor kort.

In de krant verscheen het bericht dat Alves Gonçalves was gearresteerd. Justitie had hem al een tijdje in de gaten gehouden. In de loop der jaren had hij meer dan negenhonderd rijbewijzen verkocht. Het konden er in werkelijkheid nog veel meer zijn, van mensen die niet durfden te getuigen. Duizend euro per stuk had hij voor de vodjes gevangen. Honderd euro daarvan waren telkens gegaan naar een handlanger op het uitgiftebureau. Justitie had de à contant verkregen rijbewijzen tot in alle hoeken van Portugal aangetroffen.

Het schandaal viel niet te beschrijven.

Het werd stil op de radio.

Misschien was de handelwijze van Alves Gonçalves nooit aan het licht gekomen en had hij nog jaren zo kunnen doorgaan als niet een sufkop vanuit Madeira naar de gemeente had gebeld om te informeren of zijn rijbewijs al klaarlag, precies een uur voor hij zijn rijexamen moest doen.