Oppositie heeft de informateur niets te vragen

In het debat vanavond in de Tweede Kamer met informateur Herman Wijffels (CDA) zullen de rollen naar verwachting worden omgekeerd. Niet de kritische oppositie, maar de beoogde coalitiepartijen zeiden gisteren van Wijffels te willen horen hoe de onderhandelingen voor een nieuw regeerakkoord de afgelopen weken zijn verlopen. Voor de duidelijkheid: de coalitie is daar dik tevreden over.

In een bizarre regeling van werkzaamheden, gistermiddag in de Kamer, vroeg vicefractievoorzitter Maxime Verhagen (CDA) mede namens PvdA en ChristenUnie een debat aan met informateur Wijffels. Volgens recent parlementair gebruik wordt een debat over de afronding van de informatiefase door de oppositie aangevraagd. Die weet niet wat er achter de schermen is besproken.

Nu van dit gebruik wordt afgeweken, en de coalitie zelf het initiatief neemt, leidt dat tot argwaan bij de verenigde oppositiefracties: zijn CDA, PvdA en ChristenUnie niet slechts op zoek naar een podium om hun nieuwe regeerakkoord nog eens onder de aandacht van de kiezer te brengen?

Dus heeft de oppositie collectief besloten niet mee te doen aan deze „generale repetitie”, zoals SP-voorman Marijnissen het noemde. Hij wil alleen „gaan voor het echie”: over enkele weken, als het nieuwe kabinet aantreedt, volgt hoe dan ook een debat over de regeringsverklaring, met de nieuwe premier. Geert Wilders van de Partij voor de Vrijheid: „Ik ben het deze keer, niet geheel toevallig, eens met de heer Marijnissen. Dat mag ook wel eens in de Handelingen. We hebben werkelijk geen enkele vraag voor de informateur.”

GroenLinks-fractievoorzitter Femke Halsema: „Wij waren er altijd voorstander van om de oppositie de kans te geven de informateur te bevragen over het proces. Maar nu niet. We wachten op het debat over de regeringsverklaring, met de formateur en de nieuwe premier.”

Maar Verhagen was vastbesloten: de coalitie wil in het openbaar „verantwoording afleggen”, en van Wijffels horen hoe het regeerakkoord tot stand is gekomen. D66-fractievoorzitter Pechtold: „Dan klopt het dus dat de fracties echt geen idee hadden wat er daar werd besproken.”

VVD-leider Mark Rutte hekelde de politieke powerplay van de coalitie. „Nu wil de coalitie al bepalen hoe de oppositie moet werken. De heer Verhagen kan deze zaal huren als hij nog een persconferentie wil geven over hoe succesvol hij is.” Kamervoorzitter Verbeet: „Dat kan de heer Verhagen helemaal niet. Deze zaal is niet te huur.” Verhagen hield ondanks de protesten zijn verzoek staande, hij genoot zelfs zichtbaar van de opwinding bij de oppositie. „Dit is uniek, de hele oppositie spreekt met één mond.” Het debat zou vanmiddag om half zes beginnen.