‘Media wilden arrogantie van Leiden afstraffen’

Rector magnificus Douwe Breimer neemt vandaag afscheid van de Universiteit Leiden. Het selecteren van studenten heeft hij nog niet helemaal opgegeven.

D. Breimer Foto Freddy Rikken 18/9/2003 Foto Freddy Rikken Dhr. Douwe Breijmer R.M. Universiteit Leiden Rikken, Freddy

Ter gelegenheid van zijn afscheid zijn een asteroïde en een orchidee naar hem vernoemd. In zijn afscheidskrantje heet hij Douwe ‘dedicated’ Breimer. Rector magnificus en bestuursvoorzitter Breimer van de Universiteit Leiden, die vandaag na zes jaar zijn twee ambten overdraagt aan Paul van der Heijden, gaat „terug naar de periferie van de universiteit”: naar het Leiden/Amsterdam Center for Drug Research, waar hij eerder al wetenschappelijk directeur was.

Breimer, een veel bekroond farmacoloog, stond in zijn hoedanigheid van rector te boek als ambitieus en eigenzinnig. Hij zette de Leidse ambities voort: de beste buitenlandse studenten moesten naar Leiden komen, Leiden zou Nederlands toptalent terughalen, Leiden ging studenten strenger selecteren.

Heeft u die ambities waargemaakt?

„Het aantal buitenlandse studenten is sinds mijn aantreden met zo’n 10 procent per jaar toegenomen, tot momenteel een kleine duizend. Met het terughalen van Nederlands talent hebben we net een eerste succes geboekt: fysicus Dirk Bouwmeester komt over van de University of California, Davis. Selectie aan de poort is, zoals bekend, niet doorgegaan. Maar we hebben de afgelopen jaren wel voor talent gekozen, onder meer door speciale trajecten aan te bieden voor getalenteerde studenten en scholieren (pre-university college) en ruimte te scheppen voor toponderzoek.”

Is de selectie aan de poort definitief van de baan?

„We zijn op zoek naar een nieuwe methode, die in 2009 van start kan gaan. Alleen examencijfers bleken geen goede graadmeter: zwakke vwo-scholieren bleken toch goede studenten te kunnen zijn. Maar veel middelbare scholieren werken niet hard voor hun examen. Behalve als ze geneeskunde willen doen, dan willen ze graag een acht halen om niet te hoeven meeloten. Er is een mentaliteitsverandering bij jonge mensen nodig.”

U heeft ooit gezegd: toponderzoek kan ten koste gaan van toponderwijs, maar je kunt niet overal goed in zijn.

„Natuurlijk levert de verhouding tussen toponderzoek en goed onderwijs spanning op. Maar dat betekent niet dat we minder aandacht besteden aan onderwijs. Toen we in 2004 in een ranglijstje van het ministerie van Onderwijs zogenaamd de slechtste universiteit waren, vonden zelfs onze studenten dat onterecht. De kranten dachten waarschijnlijk: mooi, kunnen we lekker die arrogantie afstraffen. Maar het ministerie heeft toegegeven dat de methode van ranking niet klopte. Nu wordt kwaliteit gebaseerd op visitatierapporten , dat is goed.”

Leiden werkt al een tijdje met ‘honours programs’ voor getalenteerde studenten. Gaat dat niet ten koste van de zwakkere student?

„Universiteiten hebben jarenlang veel aandacht gehad voor de zwakkere studenten. Ik vind dat je onderwijs moet differentiëren. Getalenteerden moet je meer bieden, maar ook de minder talentvolle student heeft recht op een goed studeerbaar onderwijsprogramma. De afgelopen jaren is er bijvoorbeeld meer aandacht gekomen voor begeleiding bij het schrijven van de eindscriptie.”

Dat is toch eigenbelang? De universiteit krijgt rijksbekostiging per afgestudeerde student.

„Uiteraard. Begeleiding is goed voor de student, maar wij willen ook graag diploma’s verstrekken.”

Zijn de ervaringen met het bindend studieadvies, waar Leiden tien jaar geleden als eerste mee begon, nog steeds positief?

„Absoluut. We hebben de norm zelfs verhoogd: je moet in je eerste jaar nu tweederde van de studiepunten halen om verder te mogen studeren. De kritiek is verstild en de methode heeft ook navolging gekregen bij veel universiteiten.”

Is het personeel nog tevreden met uw harde, ‘Amerikaanse’ lijn?

„Volgens mij is ons personeel niet zeer ontevreden. De universiteit is van mening dat je je academische vrijheid zelf moet verdienen. De Universiteit Leiden is geen warm bad. Ze zorgt niet voor je, maar behandelt je wel goed als je presteert. Dat betekent ook: een hoogleraarschap voor wie dat verdient.”

Blijft Leiden zich onderscheiden van de andere universiteiten?

„Leiden moet het niet van zijn ligging hebben. Het ligt niet in het midden van het land, het is geen metropool. Voor Leiden moet je bewust kiezen. Studenten moeten Leiden op hun diploma willen hebben staan.”