Linkse Friezen weer blij met hun CDA

Met het nieuwe regeerakkoord in de hand toog CDA-leider Jan Peter Balkenende naar Groningen en Heerenveen. „Ik ben weer trots.”

CDA-leider Balkenende bij Groningse studenten. Foto WFA, Hoge Noorden WFA60:BALKENENDE BEZOEKT STUDENTEN:GRONINGEN; - Premier Balkenende viert slagen formatie aan de tap bij studenten vereniging Albertus Magnus tijdens een spoed bezoek aan Groningen woensdagmiddag. Daar gaf hij uitleg over de formatie en gaf het startsein voor de verkiezings campagne. Zo's 700 studenten woonden de bijeenkomst bij. Op de foto dorstige studenten wachten op een door de premier getapt biertje. WFA/wc/str. Dennis Beek WFA WFA

Trienke de Boer (63) en Froukje Halbertsma (59) zijn al vroeg vanuit Lemmer naar het Abe Lenstra stadion in Heerenveen gekomen om te luisteren naar „us Jan Peter”. „Een jaar geleden verfoeiden we die man nog om zijn asielbeleid”, zegt Trienke. „We schaamden ons voor het lidmaatschap van het CDA”, vult Froukje aan.

Nu zitten ze vooraan. De statige grijze dames raken niet uitgesproken over het regeerakkoord. „Het generaal pardon voor asielzoekers maakt mij zo gelukkig”, zegt Trienke. „Ik ben weer trots op het CDA en us Jan Peter”, zegt Froukje. Volgens de vrouwen, die actief zijn bij Vluchtelingenwerk, heeft het CDA zijn principes herontdekt. „Het CDA is in wezen een partij met een links hart”, vindt Trienke. Froukje knikt instemmend. „Het is dankzij de ChristenUnie weer gewoon christelijk”, zegt Tom Andringa (59).

Om twintig voor acht betreedt Jan Peter Balkenende de Rode zaal van het stadion. De ongeveer tweehonderd aanwezigen geven hem een ovationeel applaus. „De cirkel is rond”, zegt hij. De besprekingen over een nieuwe coalitie begonnen vijf weken geleden in Beetsterzwaag, twintig kilometer van Heerenveen. In het koetshuis van het landgoed Lauswolt is „de tijd genomen om te wennen aan de nieuwe situatie”. De insteek was „niet wat ons scheidt, maar wat is onze visie op de toekomst”. CDA, PvdA en ChristenUnie „hebben elkaar gevonden op een gezamenlijke mens en maatschappij visie”.

Balkenende roemt PvdA-onderhandelaar („vriend”) Jacques Tichelaar, de CDA-watcher van zijn Kamerfractie. Zonder hem, aldus de CDA-leider, was deze coalitie er niet gekomen. De verhouding tussen CDA en PvdA stond de laatste jaren onder druk. „Maar Jacques heeft zich in onze partij verdiept.” Hij was op CDA-congressen aanwezig. „Die investering van hem heeft geleid tot een constructieve houding.”

Voor de bijeenkomst in Heerenveen discussieerde Balkenende met studenten in Groningen. Op de sociëteit van studentenvereniging Albertus Magnus krijgt de premier een stormachtig applaus. „Mag ik vijf biertjes voor de heer Balkenende”, roept een student. Met een plastic beker in de hand grossiert Balkenende in kwinkslagen. „Vorig jaar op 26 juni was ik ook in Groningen. De dag erna viel het kabinet. Dus we weten niet wat er morgen gebeurt.”

Is er niet wat weinig aandacht voor innovatie in het nieuwe regeerakkoord, wil een student weten. „Kennis en innovatie moeten naar een hoger plan”, antwoordt Balkenende en neemt een slok. Hij noemt de één miljard voor onderwijs en het Innovatie Platform. Balkenende: „Dus dat was een prima vraag. Punt.”

„Goeiemiddag excellentie”, begint een ander. „Geef die jongen een biertje”, grapt Balkenende. Hij spreekt van „een nieuwe start” en verklaart dat het tijd is om te „oogsten”. Hij geeft toe dat het onderwijs de laatste jaren „te veel belast is met hervormingen” en kraakt onder de bureaucratie. „Veel leraren zijn moe van de regels en de verplichtingen.” Een parlementair onderzoek? Daar is hij nog niet over uit. „De PvdA wil dat. Maar wat wil je ermee en hoe lang ga je terug?”

Genoeg gepraat, kapt de praeses af. „Laten we een biertje drinken.” Balkenende krijgt een zwarte baret, een Albertusdas, een boek en een pasje waarmee hij bier kan bestellen. De vereniging krijgt van de premier een vat bier van 50 liter. Daaruit tapt hij, het colbertje uit, even later de biertjes. „Een relaxed sfeertje”, vindt een groepje studentes. Maar het debat viel inhoudelijk tegen. „Balkenende was grappig, maar draaide om de vragen heen”, oordeelt Lotte van Aanholt (18), eerstejaars rechten.

De Friezen zijn wel tevreden. Dat moet ook wel, vindt Balkenende, want hun taal wordt expliciet in het akkoord genoemd. „De verdienste van Joop Atsma.” Na afloop zoekt Trienke de Boer het nog even op in het regeerakkoord en ze leest voor. „De overheid bevordert het eenvoudig en zorgvuldig gebruik van het Nederlands als bestuurstaal en cultuur- en omgangstaal en legt daartoe het Nederlands vast in de Grondwet, onverminderd de wettelijke erkenning van (het gebruik van) de Friese taal”. De laatste elf woorden staan er dankzij het Friese Kamerlid Atsma. „Zo kennen we Joop weer”, vindt Trienke de Boer. „Joop legde de eed als Kamerlid ook in het Fries af”, weet Froukje Halbertsma. „Onze nieuwe staatssecretaris van Sport”, hoopt Trienke.