Kyoto is verouderd én zinloos

Klimaatverandering is een groot probleem en het Kyoto-protocol is niet de oplossing.

Laat ieder land in de wereld liever zelfstandig belasting op koolstofdioxide invoeren.

Het is geen verrassing dat het VN-rapport van de IPCC over klimaatverandering politici ertoe heeft aangezet beperkingen te vragen van de kooldioxide-uitstoot. Ik ben allang overtuigd van de opwarming van de aarde, ik geloof ook dat het gebruik van fossiele brandstoffen daaraan ten grondslag ligt en ik ben blij dat zoveel Europese politici de wetenschappers serieus nemen. De vraag is nu of diezelfde Europeanen de oplossingen serieus nemen. Als dat het geval is, moeten ze beginnen met het afschaffen van het Kyoto-verdrag. Dit verdrag, een ingewikkeld, maar onafdwingbaar systeem van internationale streefcijfers, helpt ons geen stap verder.

Critici van president Bush hebben hem veroordeeld wegens zijn weigering het verdrag te tekenen. Maar daarbij verloren zij uit het oog dat de Senaat het verdrag in 1997 met 95 tegen 0 stemmen afwees. Deze getalsverhouding weerspiegelt dat zowel Democraten als Republikeinen massaal tegen zijn. Tegelijkertijd liggen slechts weinig van de ondertekenaars op koers om de doelstellingen te halen. De landen die dat wel kunnen, zoals Groot-Brittannië, lukt dat alleen omdat hun economie minder afhankelijk is van de industriële sector dan voorheen. Canada en Japan komen niet eens in de buurt. En China en India, de landen waarvan de uitstoot het hardst groeit, werden als ‘ontwikkelingslanden’ vrijgesteld van enige verplichting – wat inmiddels absurd is.

Beperking van de kooldioxide-uitstoot is niet onmogelijk. Maar het terugdringen van het gebruik van fossiele brandstoffen is niet uitvoerbaar met een onafdwingbaar regime, met ingewikkelde regelgeving en zonder dat de VN beschikt over een mandaat om naleving te controleren. Ik geloof ook niet dat een ingewikkeld systeem van handel in emissierechten zal werken: er staat daarvoor bij veel bedrijfstakken te veel op het spel.

Een duurzame oplossing zal daarom vooral eenvoudig moeten zijn. Er is zo’n oplossing: een kooldioxidebelasting, opgelegd aan ieder bedrijf dat gebruik maakt van fossiele brandstoffen, aan ieder huis of gebouw met een verwarmingssysteem, aan iedere automobilist en motorrijder, en aan iedere vorm van openbaar vervoer. Er zou een enorme impuls voor energiebesparing uit voortvloeien, en een prikkel om zuinig om te gaan met energie.

Maar bovenal vergt een succesvolle toepassing van een kooldioxidebelasting geen ‘Amerikaans leiderschap’ of een VN-commissie, of een ingewikkelde internationale inspanning van welke aard dan ook. Zo’n belasting kan van land tot land worden ingevoerd. Als een Amerikaanse president het land aan een patriottische missie wil binden, heeft hij daartoe nu een prachtige kans. Als de Chinezen begrijpen dat een kooldioxidebelasting in Amerika en Europa tot onverwachte voordelen heeft geleid, zullen zij het voorbeeld volgen. En als dat gebeurt, zullen we inzien dat de apocalyptische retoriek over klimaatverandering eindelijk serieus is genomen.

Anne Applebaum is columniste bij de Washington Post. © Washington Post

Lees het volledige Kyoto-protocol op unfccc.int

    • Anne Applebaum