Grote sanering op komst bij Airbus

Airbus zegt de problemen met de A380 te hebben opgelost. Maar de kosten zijn zo hoog opgelopen dat een grote sanering noodzakelijk is, zegt de bedrijfsleiding: er verdwijnen banen. Frans-Duitse tegenstellingen liggen op de loer.

Bloemen op de bar in de business class, in een nagebouwd interieur van een Airbus 380, vorig jaar op de luchtvaartshow in Farnborough, Groot-Brittannië. Foto Bloomberg Het interieur van de dubbeldeks A380, een vliegtuig dat plaats biedt aan 500 passagiers. Foto Bloomberg News Flowers are set out in the business class bar area on board an Airbus 380 simulation at the Farnborough International Air Show, in Farnborough, U.K., Wednesday, July 19, 2006. Airbus SAS, engine makers Safran SA and Rolls-Royce Plc and other companies agreed to team up on a ``clean sky'' project, working with the European Commission in a program with a 1.7 billion-euro ($2.12 billion) budget. Photographer: Graham Barclay/Bloomberg News. BLOOMBERG NEWS

Toulouse is Airbus. De eeuwenoude stad aan de Garonne leeft van en voor de vliegtuigindustrie. Rondom de luchthaven Blagnac staan honderden gebouwen en bedrijfshallen van Airbus, waar 15.000 mensen werken. Een veelvoud daarvan is via toeleveringsbedrijven ook afhankelijk van Airbus. Andersom is Airbus níét Toulouse. Het Frans-Duitse bedrijf heeft ook elders in Europa grote vestigingen, met name in Duitsland, Groot-Brittannië en Spanje. En Airbus moet door tegenvallende verkoopcijfers bezuinigen. Er zullen waarschijnlijk arbeidsplaatsen verdwijnen, waardoor oude nationale tegenstellingen kunnen opspelen.

Power 8 heet de saneringsoperatie waaraan de directie van Airbus, gevestigd in Toulouse, het 57.000 werknemers tellende bedrijf wil onderwerpen. Hoewel de top pas later deze maand de details bekend zal maken, gaan de vakbonden in de vestigingslanden uit van het verdwijnen van 5.000 tot 8.000 banen. Er is sprake van het samenvoegen van fabrieken tot enkele grotere om zo de productielijnen korter te maken.

„We moeten onze kostenstructuur aanpakken. Die ligt gewoon te hoog”, zegt commercieel directeur John Leahy, tijdens een testvlucht van de A380. Dit dubbeldeks toestel had – vóór medio 2006 grote technische problemen ontstonden – een van de paradepaardjes van het bedrijf moeten worden. Waar de klappen vallen, wil Leahy niet zeggen. „Die mededelingen laat ik aan Louis Gallois over.” Ook Gallois, de topman van Airbus, wenste de afgelopen dagen niet vooruit te lopen op het saneringsplan. Eind vorig jaar presenteerde Airbus al een ander saneringsprogramma om tot 2010 2,1 miljard euro te besparen.

Het bedrijf kreeg vorig jaar orders voor 824 vliegtuigen, 231 minder dan het jaar daarvoor. Concurrent Boeing staat na vijf jaar weer op de eerste plaats.

Power 8 heeft geleid tot grote onrust onder de werknemers in Frankrijk en Duitsland. In Toulouse organiseerden de bonden bij Airbus dinsdag een werkonderbreking van een uur, waaraan 90 procent van het personeel deelnam. Stephanie von Linstow, een Française die op het hoofdkantoor werkt, deed niet mee. „Ik had het te druk met het regelen van zaken voor de A380.” Maar ze heeft wel sympathie voor de actie.

De Duitse werknemers op hun beurt vrezen dat zij de voornaamste slachtoffers zullen zijn van de reorganisatie. De fabrieken van Airbus in Hamburg kregen vorig jaar intern de schuld van problemen rondom de A380, waarvan de aflevering twee jaar vertraging heeft opgelopen, en moeten daarvoor misschien ‘boeten’. De Duitse fabrieken gebruikten andere, foutieve, computerprogramma’s dan die in Toulouse, waar de eindassemblage van de A380 plaatsheeft.

De Duitse staat heeft geen belang meer in EADS, het moederbedrijf van Airbus. Maar de regering in Berlijn volgt de ontwikkelingen rond een van de grootste werkgevers van het land met argusogen. Minister van Economische Zaken Michael Glos waarschuwde afgelopen weekeinde dat een te groot verlies aan arbeidsplaatsen in Duitsland voor hem „onaanvaardbaar” is. Tegen het blad Bild am Sonntag zei Glos: „We staan erop dat de hoogwaardige technologie van Airbus in Duitsland behouden blijft.”

Louis Gallois beet gisteren van zich af. „De regeringen van alle landen waar Airbus aanwezig is, hebben herhaaldelijk gezegd dat de concurrentiekracht van ons bedrijf absolute prioriteit heeft”, zei hij tegen dagblad Die Welt. Voor dat doel is een reorganisatie onvermijdelijk, stelde Gallois.

De crisis rond de A380, waarmee het allemaal is begonnen, is volgens John Leahy nu opgelost. In oktober van dit jaar kan Singapore Airlines als eerste maatschappij beschikken over het 555 stoelen tellende vliegtuig. Leahy verwacht zelfs weer orders voor het toestel – die bleven de afgelopen twee jaar steken op een totaal van 166.

Leahy erkent dat de kosten van het project wel „ver boven de geplande 10 miljard euro” liggen. Het break-evenpoint is zo verschoven van het eerdere streefgetal van 250 naar ongeveer 420 verkochte vliegtuigen. De extra kosten van het A380-project waren de directe aanleiding voor Power 8.

Leahy is optimistisch, de A380 gaat volgens hem de wereld veroveren. Maar dat zei de Amerikaan in Europese dienst twee jaar geleden ook, toen in Toulouse de eerste superjumbo naar buiten werd gerold. „Ja, het enige probleempje was dat we niet op tijd konden leveren.”