Brandweer presteert overal onvoldoende

Gemeentelijke brandweerkorpsen in heel Nederland presteren onder de maat. Landelijk vastgestelde ‘uitruktijden’ worden op grote schaal niet gehaald en het ontbreekt aan voldoende preventiepersoneel.

Dat concludeert de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid (IOOV) in het nog niet gepubliceerde rapport ‘Bestuurlijke aandacht van de brandweerzorg’. Ook de achterstand bij het verstrekken van gebruiksvergunningen is, ondanks afspraken daarover na de cafébrand in Volendam in 2001, nog steeds niet ingelopen.

De brandweer is in Nederland vooral een verantwoordelijkheid van gemeenten. Uit het rapport blijkt echter dat gemeentebesturen hierin tekortschieten. Zo heeft meer dan de helft van de 47 onderzochte gemeenten geen inzicht in de prestaties van de brandweer. Veel bestuurders denken ten onrechte dat de brandweerzorg in hun gemeente op orde is.

Volgens de IOOV is het onderzoek representatief voor heel Nederland.

De landelijke norm voor de ‘opkomsttijd’ bij brand is maximaal acht minuten. Bijna de helft van de gemeenten wijkt hier van af en hanteert langere ‘uitruktijden’, tot soms een kwartier. Zestig procent van de gemeenten weet niet of de brandweer die norm ook haalt, omdat er geen administratie voorhanden is.

Na de Volendam-brand werd afgesproken dat achterstanden in het verstrekken van gebruiksvergunningen inzake brandveiligheid binnen 3,5 jaar zouden zijn weggewerkt. Een derde van de gemeenten kampt echter nog steeds met forse achterstanden, zo concludeert de IOOV. De overgrote meerderheid (85 procent) van de gemeenten heeft een tekort aan preventiepersoneel dat deze vergunningen moet verlenen. In die gemeenten kan de brandweer volgens de inspectie zijn preventieve taak niet naar behoren uitvoeren.

Minister Remkes (Binnenlandse Zaken, VVD) laat in een reactie weten dat de brandweer „hoger op de politieke en bestuurlijke agenda van de gemeenteraad moet komen”. Volgens de minister moeten de gemeenten hun achterstanden op het gebied van preventie „zo snel mogelijk” wegwerken. Daarbij moeten gemeenten „serieus bekijken” of het mogelijk is om taken regionaal te organiseren. De minister verwacht dat de aanstaande Wet op de veiligheidsregio’s, die nu bij de Raad van State ligt, de situatie zal verbeteren.

Het Rijk probeert al decennia de brandweer te regionaliseren. Gemeenten koesteren echter hun autonomie en werken onvoldoende samen, bijvoorbeeld bij de inkoop van materieel. Veel gemeenten kampen daardoor nog met capaciteitstekorten, aldus de IOOV.

    • Jos Verlaan
    • Steven Derix