Statuut Catalonië strandt mogelijk in Spaans Hof

De regering-Zapatero dreigt in een ernstige crisis te raken omdat het Constitutionele Hof het statuut over ruimere bevoegdheden voor de regio Catalonië mogelijk in strijd verklaart met de grondwet.

Een krappe meerderheid van zes tegen vijf Hofleden keurt het statuut af. Een van de rechters die in het nieuwe statuut geen probleem zien, werd maandag wegens vooringenomenheid van de stemming uitgesloten. Het lot van het statuut hangt nu af van zijn eventuele vervanging.

Het annuleren van het Catalaanse statuut zou een zware slag zijn voor de sociaal-democratische regering. Het nieuwe statuut – dat moeizaam tot stand kwam en leidde tot een regeringscrisis in Catalonië – is het belangrijkste territoriale besluit van deze regering.

Na goedkeuring door het Catalaanse en het Spaanse parlement werd de hervorming met een referendum in Catalonië bekrachtigd. Leden van de sociaal-democratische partij in Catalonië waarschuwen dat afwijzing van het statuut zal leiden tot de val van de centrale regering in Madrid.

Het initiatief tot wraking van de rechter werd, net als het indienen van het beroep tegen het nieuwe statuut, genomen door de conservatieve Partido Popular. Volgens PP-parlementariër Eduardo Zap-lana is de wraking „een overwinning van het gezonde verstand en de democratische logica”.

De belangrijkste oppositiepartij heeft sinds het aantreden van de regering-Zapatero drie jaar geleden tegen een groot aantal cruciale regeringsbesluiten beroep aangetekend.

Door de gang van zaken rond het statuut is de politieke onafhankelijkheid van de Spaanse rechtspraak opnieuw ter discussie. Zonder rechtstreeks aan het Hof te refereren beschuldigde vicepremier Fernández de la Vega, zelf voormalig rechter, de conservatieve oppositie van aanhoudende pogingen de rechterlijke macht te misbruiken voor eigen doeleinden.

Benoemingen in alle belangrijke rechterlijke organen worden in Spanje in hoge mate bepaald door de politieke voorkeur van de magistraten. Fernández de la Vega waarschuwde vanochtend voor een voortgaande „politisering van de rechtspraak en juridisering van de politiek”, die de scheiding der machten in Spanje zou bedreigen.

De Constitutionele Raad bestaat uit twaalf rechters.

Rechter Pérez Tremps werd gewraakt omdat hij drie jaar geleden als hoogleraar onderzoek deed voor de regering van Catalonië naar de grondwettelijkheid van onderdelen van de beoogde bestuurlijke hervorming.