Kamer ziet af van vooraf horen ministers

Een meerderheid in de Tweede Kamer is tegen het voorstel van fractievoorzitter Femke Halsema (GroenLinks) om kandidaat-bewindslieden te ondervragen voordat zij door de koningin worden benoemd. Dat bleek vanmorgen bij de behandeling van het voorstel van Halsema om het reglement van orde in die zin aan te passen.

Opvallend was dat beoogd regeringspartij PvdA de aanvankelijke steun introk. Een hoorzitting heeft, volgens woordvoerder Staf Depla, geen enkele formele status. „De Tweede Kamer kan op elk moment het vertrouwen in de minister opzeggen”, aldus Depla. GroenLinks-woordvoerder Wijnand Duyvendak hekelde deze redenering. „U draait, omdat de PvdA zelf op de regeringsfauteuils terechtkomt.” Maar volgens Depla heeft zijn fractie zich laten overtuigen door de argumenten van de tegenstanders.

Voormalig GroenLinks-leider Paul Rosenmöller hield in 1998 al eens een pleidooi voor dergelijke hoorzittingen, die gebruikelijk zijn in de Amerikaanse Senaat en in het Europees Parlement. Halsema wilde deze vernieuwing om incidenten te voorkomen zoals in 2002 met Philomena Bijlhout. De LPF-staatssecretaris van Emancipatie moest enkele uren na haar benoeming aftreden omdat ze onjuiste informatie had verstrekt over haar betrokkenheid bij de Surinaamse Volksmilitie van ex-legerleider Desi Bouterse. In de hoorzittingen moeten vragen kunnen worden gesteld over de geschiktheid van een kandidaat of over diens opvattingen. De Kamer zou naar aanleiding van zo’n hoorzitting de formateur kunnen verzoeken de voordracht van een kandidaat te heroverwegen.

Halsema streefde ernaar om het reglement van orde snel aan te passen zodat de kandidaatsbewindslieden van Balkenende IV gehoord zouden kunnen worden voordat ze worden benoemd. Halsema was vanmorgen „zo verrast door de opstelling van de PvdA” dat ze heeft gevraagd om de afronding van het debat uit te stellen tot morgen. Dat verzoek werd door de Kamervoorzitter gehonoreerd.

Maar vanmorgen werd al duidelijk dat de nieuwe coalitie van CDA, PvdA, ChristenUnie en de fracties van VVD en SGP (ruim twee derde van de 150 Kamerzetels) het voorstel niet steunen.