Gebrek aan ervaring geen obstakel

Wegens de krappe arbeids-markt groeit de concurrentie in de werving en selectie.

Daardoor moeten recruiters zoeken naar nieuwe manieren om sollicitanten te vinden.

Bij het begin van het economisch herstel was het makkelijk voor werving-en-selectiebureaus. Bedrijven zochten weer werknemers, en op elke advertentie kwamen tientallen reacties. Veel daarvan waren bovendien goede kandidaten, zegt Peter Velseboer, manager van werving-en-selectiebureau SHL en voorzitter van branchevereniging OAWS. „Nu mag je blij zijn als je er vijf krijgt, en er één goede tussen zit.”

De groei bij werving-en-selectiebureaus begon in het tweede kwartaal van 2004, met groeicijfers tussen de 20 en 40 procent per jaar. „Sinds het einde van de economische dip is het werk dus bijna verdubbeld”, zegt Velseboer.

De tekorten die ontstaan op de arbeidsmarkt zijn natuurlijk in de eerste plaats goed nieuws voor de bedrijven die zich bezighouden met het plaatsen van mensen. Maar het betekent ook schaarse kandidaten, veeleisende klanten en stevige concurrentie tussen de bureaus.

De concurrentie om goede kandidaten betekent dat het werk van de werving-en-selectiebureaus veranderd is, zegt Velseboer. „We moeten meer doen om de aandacht van de juiste kandidaten te trekken.” Om die te prikkelen, is het belangrijker geworden de functie nauwkeuriger te analyseren. En vervolgens in de advertentie precies uit te leggen naar welke eigenschappen en kennis het bedrijf zoekt. De advertenties moeten ook steeds opvallender zijn om de aandacht van sollicitanten te trekken. „Het zijn nu prachtige verhalen. Ik zit er op te wachten tot de eerste televisiereclame komt voor een functie”, zegt Velseboer.

Aan de andere kant betekenen tekorten dat bedrijven soms uitkomen bij andere kandidaten dan naar wie ze zochten. „Kort gezegd: blanke mannen van 32 met relevante ervaring zijn schaars”, zegt Velseboer. Er kan nogal wat overtuigingskracht nodig zijn om werkgevers ervan te overtuigen dat andere kandidaten ook geschikt kunnen zijn. Werving-en-selectiebureaus moeten nu beter analyseren wat bedrijven écht zoeken. „Toen het economisch slecht ging, telde ervaring heel zwaar. Nu aanvaarden ze het ontbreken van ervaring, en kijken ze of de kandidaat de juiste persoonlijkheid heeft.”

Andere doelgroepen, dat betekent ook andere consultants. Werving-en-selectiebureau Beljon + Westerterp heeft onlangs drie consultants aangenomen van rond de 55, omdat die betere gesprekspartners zijn voor oudere kandidaten.

Ook uitzendbureaus worden gedwongen creatief met de wensen van de opdrachtgever om te gaan. Terwijl zij toch bij uitstek bekend staan als leveranciers van flexibele arbeid. „Maar dat kan juist heel gunstig uitpakken”, zegt directeur Gert-Jan Meppelink van Randstad Nederland. Een bedrijf zocht mensen voor de brandveiligheid op een Rotterdams industrieterrein.

Dat bedrijf had altijd stoere mannen van rond de dertig jaar, die een spannende opleiding kregen vol ontploffingen en chemische branden. „En daarna werd het rustig, want de bedoeling van het werk was te voorkómen dat er ooit brand uitbreekt. Dus veel van die werknemers vertrokken snel.” De Rotterdamse intercedenten van Randstad zochten toen juist oudere werknemers, boven de 55. „Die hebben in het algemeen wat minder behoefte aan actie, hebben meer aandacht voor preventie en een groot verantwoordelijkheidsgevoel.”

De groei van uitzenders is al drie jaar indrukwekkend: vorig jaar gemiddeld 19 procent, in 2005 was dat nog 13. In bijna alle sectoren is de groei hoger dan vorig jaar.

Op sommige markten dwingt de schaarste Randstad mensen aan te nemen die extra opleiding of coaching nodig hebben. „Wij doen veel aan scholing”, zegt directeur Ronald Berendsen van Randstad. Toen er veel vraag was naar hypotheekadviseurs is Randstad daarvoor zelf een opleiding gestart. „We zoeken mensen met de juiste competenties en vaardigheden, en die leiden we op.” Daarvoor wordt goed gekeken naar wat mensen kunnen. „Iemand die dertig jaar lopende band doet, maar in zijn vrije tijd de administratie van een sportvereniging, kan met gerichte opleiding ook in financiële administratie werken”, zegt Berendsen.

Een serie artikelen over de krappe arbeidsmarkt staat op www.nrc.nl/economie