Duitsers ‘zelfvoldaan’ over milieubeleid

Brussel wil de uitstoot van broeikasgassen door het verkeer fors beperken. Te fors, menen de Duitsers. Maar een snelheidslimiet op de snelweg, wat ook zou helpen, komt er niet.

Wie aan de autobaan komt, komt aan de Duitsers. Dat weet ook bondskanselier Angela Merkel. Vandaar dat ze afgelopen weekeinde nog maar eens herhaalde niets te voelen voor een snelheidslimiet op de Duitse snelwegen. „Veel autobanen hebben al een maximumsnelheid, een systeem van verkeerssignalering of een adviessnelheid. Dat is goed voor de klimaatbescherming”, zei Merkel tegen de krant Bild am Sonntag. „Wie terughoudend autorijdt, en niet altijd volgas geeft, spaart benzine en helpt zo de uitstoot van kooldioxide terug te dringen”, aldus Merkel. Maar voor een debat over een algemene snelheidsbeperking op autobanen voelt ze niets.

De bondskanselier reageerde op een suggestie van eurocommissaris voor Milieu, Stavros Dimas, die vindt dat Duitsland in het Europese klimaatbeleid helemaal niet de voorbeeldfunctie heeft die het land zelf meent te hebben. „Als Duitsland zich verzet [tegen milieumaatregelen], doet de rest van Europa ook niet mee. En als Europa niet meedoet, doet de hele wereld niet mee. Dan kunnen we wel inpakken”, aldus Dimas. Volgens de commissaris doen de Britten en Zweden het op milieugebied veel beter dan Duitsland. „Andere landen verstoppen zich achter Duitsland. Pas als Duitsland zijn mooie woorden laat volgen door daden, kunnen ook anderen zich niet meer verstoppen.”

De ruzie tussen Brussel en Berlijn gaat onder andere over de rechten die de Duitse regering aan het bedrijfsleven wil geven om kooldioxide uit te stoten. Duitsland wil tot 2012 467 ton CO2 verdelen, Brussel wil niet verder gaan dan 453 ton. Maar meer nog dan over emissierechten, en meer tot de verbeelding sprekend, gaat de ruzie over de forse bijdrage van auto’s aan het broeikaseffect. Er bestaan in Europa al lang plannen om die uitstoot aan te pakken. Dimas heeft voorgesteld dat nieuwe auto’s vanaf 2012 niet meer dan 120 gram CO2 per kilometer mogen uitstoten – vandaag rolde daar als compromis 130 gram per kilometer uit. Een onzinnig voorstel, want „je kunt niet alle auto’s over één kam scheren”, vond Merkel – die in de Europese Commissie steun kreeg van eurocommissaris Günter Verheugen (Industrie), een partijgenoot van Merkel. „Kleine auto’s moeten een andere grenswaarde krijgen dan grote familieauto’s”, aldus de bondskanselier.

Dat vindt ook Bernd Gottschalk, voorzitter van de organisatie voor de Duitse auto-industrie. Hoe kun je een Porsche en een Fiat nou met elkaar vergelijken, vroeg hij zich openlijk af. Gottschalk vreest dat de Duitse autoindustrie met haar vele grote modellen onevenredig wordt getroffen. De gemiddelde auto van DaimlerChrysler, producent van Mercedes, stoot iedere kilometer 183,6 gram CO2 uit, een BMW 190,1 gram, een Porsche 297 gram. „Een regeling moet wel eerlijk zijn”, aldus Gottschalk. „Niemand verwacht dat het energieverbruik van een eenkamerappartement hetzelfde is als van een eengezinswoning.”

De autolobby kreeg steun van minister van Economische zaken Michael Glos (CSU). Die vreest dat alleen al bij DaimlerChrysler en de toeleveringsbedrijven 65.000 banen verloren gaan bij te strenge milieumaatregelen. Maar minister van Milieu Sigmar Gabriel van coalitiegenoot SPD, ziet het niet zo somber in. Volgens hem heeft de Duitse autoindustrie juist „duidelijke, bindende doelen” nodig. Autobedrijven hebben lang genoeg de tijd gehad om op vrijwillige basis de CO2 uitstoot terug te dringen, aldus de minister, die verwees naar een mislukte afspraak van de Europese industrie uit 1998 om de CO2-uitstoot terug te brengen naar 140 gram per kilometer. Gabriel wees zijn CSU-collega van Economische Zaken Michael Glos, die waarschuwde dat alleen al bij DaimerChrysler en de toeleveringsbedrijven , vorige week op het regeerakkoord, waarin afspraken zijn gemaakt over het terugdringen van CO2 in het verkeer. „Een blik op het coalitie-akkoord maakt het leven gemakkelijk, ook voor de heer Glos”, aldus Gabriel.

Ook op dat andere terrein, dat van de emissierechten, wordt de strijd zowel tussen Berlijn en Brussel als tussen de coalitiegenoten gestreden. We doen al zoveel, vindt Merkel. „Duitsland is nu al verantwoordelijk voor driekwart van het terugdringen van broeikasgassen in Europa”, zegt Merkel. Maar de Commissievoorzitter wil van geen wijken weten. „We kunnen onze criteria niet zomaar aanpassen aan de individuele wensen van de lidstaten”, aldus José Manuel Barroso. „Dat zou onjuist en oneerlijk zijn.”

De sociaal-democraten zijn het eigenlijk wel met Barroso eens. Het is goed dat Brussel de Duitse „zelfingenomenheid” met het eigen klimaatbeleid ter discussie stelt, aldus SPD-energiedeskundige Ulrich Kelber. En zijn partijgenoot Michael Müller, staatssecretaris voor Milieu, vindt dat de Duitsers eindelijk eens moeten ophouden „iets toe te zeggen en weinig te doen”.

    • Paul Luttikhuis