De draagvlakcoalitie...

Sinds de verkiezingen zijn 76 dagen verstreken. Het regeerakkoord dat de politieke leiders van CDA, PvdA en ChristenUnie vandaag presenteerden, is daarmee binnen een redelijke termijn totstandgekomen. Gezien de puzzel van de verkiezingsuitslag op 22 november, die de twee grootste tegenstanders tot elkaar veroordeelde, is dat geen geringe prestatie.

Ook de maatregelen die beoogd minister-president Balkenende (CDA) en zijn toekomstige vicepremiers Bos (PvdA) en Rouvoet (CU) voorstellen, zijn over het geheel genomen goed gekozen. Het nieuwe kabinet zal prioriteit geven aan het verbeteren van de sociale samenhang en de leefbaarheid in de oude wijken van de grotere steden. Daarmee hernemen CDA en PvdA het thema van de sociale vernieuwing dat toonaangevend was in het laatste kabinet waarin beide partijen onder leiding van Lubbers en Kok samenwerkten (1989-1994). De coalitiepartners kunnen lessen trekken uit die periode, want het project sociale vernieuwing liep vast op stammenstrijd tussen de betrokken ministeries.

De bescherming van het milieu en het tegengaan van vervuiling is een volgend thema dat terecht hoog op de agenda is geplaatst. Om de urgentie te onderstrepen waarmee de hiermee samenhangende problemen dienen te worden aangepakt, doet het nieuwe kabinet er goed aan dit thema naar ministersniveau te verheffen. Het is net zo terecht dat het nieuwe kabinet nog meer aandacht en geld vrijmaakt voor het verbeteren van de economie. Het geld dat nodig is om alle voornemens werkelijkheid te maken moet ook ergens worden verdiend. Al was het maar omdat het realistische groeiscenario waarop de budgettaire plannen zijn gebaseerd het risico in zich draagt van tussentijdse neerwaartse bijstellingen van de verwachtingen. Een ‘Tussenbalans’, zoals toenmalig minister Kok (Financiën, PvdA) halverwege de rit van het derde kabinet-Lubbers presenteerde, kan de plannen die nu op papier staan frustreren.

Rust, groei en zekerheid, dat is wat de nieuwe coalitie beoogt te brengen. Daarmee hebben de politieke leiders van CDA, PvdA en CU naar het zich laat aanzien de stemming in het land goed getaxeerd. De grimmige nadruk die de eerdere kabinetten onder leiding van Balkenende legden op grootscheepse hervormingsprojecten, wakkerden de gevoelens van onherbergzaamheid in de samenleving aan. Het nieuwe kabinet verschuift de balans van daadkracht naar het zoeken naar draagvlak. Zolang die niet resulteert in oeverloze praatsessies in de polder, valt deze nieuwe houding toe te juichen.

Dat geldt ook voor het evenwicht dat de nieuwe coalitie nastreeft tussen aandacht voor het microniveau van de directe leefomgeving van burgers en de grote wereld buiten Nederland. Terecht stelt het regeerakkoord dat een passief en naar binnen gekeerd Nederland schadelijk zal zijn voor het nationale belang. Met name in de Europese Unie moet Nederland weer een actieve rol gaan spelen, zoals de coalitiepartners zich nu voornemen. Want een ding is duidelijk: als Nederland zich niet met de wereld bemoeit, bemoeit de wereld zich wel met Nederland.