Boze boeren willen niet meer betalen

Boeren dragen verplicht geld af aan het productschap in hun sector.

Een groep agrariërs eiste gisteren afschaffing van deze verplichting.

Zo’n honderd boeren verzamelden zich gisteren voor de Tweede Kamer om te pleiten voor afschaffing van de productschappen. Ze voelen zich door deze organisaties ‘gewurgd’. Foto Roel Rozenburg Boeren willen van productschap af den haag, 6 febr. Terwijl politiek Den Haag zich concentreert op het ontwerpregeerakkoord van CDA, PvdA en ChristenUnie, verzamelen een kleine honderd boeren zich voor de Tweede Kamer om te pleiten voor afschaffing van de productschappen. Ze voelen zich door de schappen gewurgd en noemen ze „de laatste dictatuur van Nederland”. Vertegenwoordigers van alle grote partijen kwamen vanmorgen even naar buiten om een manifest in ontvangst te nemen. Op het Plein bleven tractoren en spandoeken achter, en een pop in een strop. Intussen spraken de fractieleiders van de beoogde coalitiepartners over de laatste details van het regeerakkoord. Foto Roel Rozenburg Boeren: pagina 17 Den Haag:6.2.7 Boerenprotest tegen de bestaande beroeps-schappen. Ruim honderd boeren lieten het na een half uur voor gezien en gingen koffie drinken. © foto Roel Rozenburg Rozenburg, Roel

Kweker Huub Tonnies toont een promotieposter van een meisje met groen. ‘Zo’n kanjer van een boom of plant blijf je toch koesteren? Tot het einde toe’, luidt de slogan bij de foto. Onderaan de poster staat het logo van het Productschap Tuinbouw. „Dit is toch een aanfluiting’’, zegt Tonnies, die via het productschap wél verplicht aan de campagne meebetaalt.

Tonnies is een van de actievoerders verenigd in de Nieuwe Vrije Agrarische Federatie (NVAF) die strijden voor afschaffing van de productschappen. Gisteren demonstreerden ze voor de Tweede Kamer en boden hun ‘Agrarisch Manifest’ aan de belangrijkste partijen aan. De NVAF meent dat de dubbele rol van de productschappen, regelgeving en belangenbehartiging, niet meer van deze tijd is. Regelgeving moet terug naar de overheid, en belangenbehartiging moet naar particuliere organisaties die direct verantwoording verschuldigd zijn aan hun leden. Productschappen kennen geen leden, maar ‘dragende organisaties’.

Productschappen bestaan in alle agrarische sectoren. Tonnies draagt zijn geld af aan het Productschap Tuinbouw (PT). In ruil levert het productschap voornamelijk „onderzoek en promotie”, stelt Dirk Duijzer, voorzitter van het PT. Zijn organisatie besteedt zo’n 40 miljoen euro per jaar aan promotionele activiteiten op een begroting van 100 miljoen. Het geld gaat naar bureaus als het Bloemenbureau Holland, of de Aardappelen, Groenten en Fruit Promotie Nederland. „Ik krijg die posters ongevraagd thuisbezorgd’’, zegt Tonnies. „Wat ik er mee doe? In de kantine ophangen of aan een klant meegeven. Of het gaat gewoon de prullenbak in.’’

Voor het Tweede Kamergebouw krijgt de NVAF onmiddellijk volledige steun van Tweede Kamerlid Charlie Aptroot (VVD). Hij noemt de productschappen „dwingelandij uit de vorige eeuw die het vrije ondernemerschap aantast”. Volgens Aptroot zullen de productschappen mettertijd verdwijnen. Behalve de VVD is het echter alleen de Socialistische Partij die zich bij monde van Kamerlid Paul Ulenbelt onder voorwaarde tegen de productschappen uitspreekt. „Productschappen moeten er zijn voor de boeren, als dat niet verandert zullen wij de VVD steunen.”

Alle agrariërs in Nederland dragen verplicht een vast bedrag af aan een productschap, ook als ze geen winst maken. „Ik betaal 2,6 procent van mijn omzet”, zegt NVAF-woordvoerder en bloembollenkweker Pieter Hoff, „en werk dus elk half uur 1 minuut voor het productschap’’. Maar in ruil voor deze betaling krijgt men als individuele ondernemer geen enkele invloed op het beleid. Het bestuur van een productschap bestaat namelijk uit leden van de zogeheten ‘dragende organisaties’. Typisch aan de samenstelling van de dragende organisaties is dat daartoe ook de vakbonden behoren. Zo heeft het Productschap Tuinbouw een bestuur van 21 leden, waaronder zeven vertegenwoordigers van de vakbonden FNV, CNV en De Unie.