Roze tank opblazen, als actie tegen agressie

Een beetje artistieke pacifist schildert zijn tank een keertje roze.

Kunstenaar Dadara blaast zijn exemplaar donderdag op.

Kunstenaar Dadara voelt zich onderdeel van de roze tank-beweging. Foto WFA WFA39:ROZE TANK:AMSTERDAM;01JAN2006- Op het dak van de Looiersgracht heeft kunstenaar Dadara een roze tank op ware grootte nagemaakt. Omdat de kunstenaar van mening is dat geweld tegenwoordig wordt opgelost met nog meer geweld is hij een projekt begonnen rond het thema Love. De tank maakt daar onderdeel van uit. WFA/ls/str Evert Elzinga WFA WFA

In mei 1945 tilden Sovjetmilitairen in Praag een van hun tanks bovenop een vijf meter hoog voetstuk. De tank, type T-34, nummer 23, werd uitverkoren als monument voor de soldaten die de Tsjechische bevolking hadden bevrijd van de nazi’s. De geweerloop wees decennialang dreigend naar een bushalte – en richting het westen.

Tot 28 april 1991, de dag waarop David Cerný, kunstacademiestudent, de tank een zuurstokkleurtje gaf ter ere van het einde van het communisme twee jaar eerder. Hij tekende er een uitgestoken middelvinger op en moest prompt de bak in wegens verstoring van de openbare orde. De roze tank is nu nog te vinden op toeristen-shirts in Praag.

„Ik heb nooit nagedacht over het fenomeen roze tank. Pas toen ik op Google zocht, zag ik dat ik deel uitmaak van een ware roze-tankbeweging”, vertelt de Amsterdamse kunstenaar Dadara (37) per telefoon. Donderdag blaast hij nabij kunstenaarsdorp Ruigoord met explosieven een zelf gebouwde roze tank van hout en kunststof op. „Ik ga een heleboel geweld gebruiken, en daarmee iets moois laten zien”, zegt hij. Vorige maand stond het gevaarte enige tijd op het dak van een pand aan de Looiersgracht.

Op de Mandelaweg in Londen staat ook een roze tank, met de naam Stompie. Eigenaar David Russell noemde de tank naar de 14-jarige Zuid-Afrikaanse activist Stompie Seipei, die in 1988 door een lijfwacht van Winnie Mandela werd vermoord. Een tijd lang sierde een sticker met de tekst ‘dient te worden verwijderd’ het groen-grijze voertuig: de gemeente was bang dat het wapen niet correct was ontmanteld. Uiteindelijk kon de tank blijven staan en werd hij in 2002 beschilderd door een vijfkoppig vrouwelijk kunstenaarscollectief.

„Waarom mensen tanks roze kleuren? Dat is denk ik de kleur die het meest haaks staat op oorlogsvoering”, zegt Dadara. „Mijn tank was eerst zwart. Tien jaar geleden had ik hem zo gelaten, maar als je ziet hoe het oprollen van de Hofstadgroep in Den Haag eraan toeging – een tank op straat is al haast niet meer surrealistisch.”

Ook de gemeente Amsterdam had aanvankelijk problemen met een roze tank op haar grondgebied. Dadara moest hem van het dak halen, niet alleen vanwege de storm op 18 januari , maar ook omdat de kunstenaar geen vergunning had aangevraagd. Dadara, ook de geestelijk vader van Greyman, de Superman van grauwheid en bureaucratie die tegen humor, creativiteit en seks strijdt, is dat soort problemen wel gewend. Hij mag zijn tank nu wel opblazen, buiten de stad. Over de betekenis van zijn kunstwerk zegt hij: „Mijn tank heeft vier lopen: hij ziet er dreigend uit, maar kan in de praktijk geen kant op. Geweld gebruiken tegen geweld heeft geen enkele zin.”

Terwijl David Cerný in Praag in de cel zat, schilderden Tsjechoslowaakse soldaten de Sovjettank weer over met legergroene verf. Als steunbetuiging aan de arrestant lakten vijftien net gekozen parlementsleden hem weer roze. Uiteindelijk werd de student vrijgelaten en het oorlogsmonument verwijderd. In 2001 maakte Cerný, inmiddels een gevierd kunstenaar, opnieuw een roze tank, die niet in Praag mocht staan maar wel in spadorp Lázne Bohdanec, waar tot 1990 de Sovjets waren gestationeerd.

Cerný vond, bewust of onbewust, ook navolging in Denemarken. Kunstenares Marianne Jorgensen riep in 2006 via een breiclub mensen uit heel Europa en de VS op een roze lapje van 15 bij 15 centimeter te breien voor een sprei over een tank uit WOII in Kopenhagen. De actie was een protest tegen de deelname van Denemarken aan de oorlog in Irak. Vrijwilligers naaiden de sprei op straat aan elkaar.

Kijk hoe Dadara’s roze tank ontploft: donderdag 8 februari om 13:00, in het Westelijk Havengebied van Amsterdam. www.lovepeaceterror.com