In New Delhi stap je niet, maar spring je uit de bus

Rijden in bus, vrachtwagen, auto of op een motor in New Delhi doet soms een beetje denken aan fietsen door Amsterdam. Je stopt zo min mogelijk voor rode stoplichten, geeft nooit voorrang en houdt geen rekening met het andere verkeer. Alleen is het verkeer in de Indiase hoofdstad veel gevaarlijker. Voor iedereen. Voor bestuurders van auto’s, fietsers, gemotoriseerde riksjas, fietsriksja’s, scooters, motoren, buspassagiers, voetgangers, slapende daklozen, straatverkopers, koeien, de verdwaalde olifant.

Een tweebaansweg wordt hier vaak efficiënt gebruikt. Staat het verkeer stil, op commando van de verkeerspolitie, dan worden de twee rijstroken op zijn minst benut door vier naast elkaar wachtende auto’s. Tussen en voor de wagens kruipen vervolgens de tweewielers. Alle ruimtes worden opgevuld.

Als het verkeer zich vervolgens weer voortbeweegt, schieten auto’s en motoren constant heen en weer van de ene naar de andere rijstrook. Bijna niemand gebruikt zijn richtingaanwijzer. Spiegeltjes van auto’s, bussen en vrachtwagens zijn vaak naar binnengeklapt of ontbreken gewoon. Afsnijden is geoorloofd. Als de neus van je voertuig maar voor ligt op die van de andere auto. Inhalen gaat steevast gepaard met getoeter.

Natuurlijk is er ook nog een hiërarchie op weg. Het grootste voertuig gaat altijd voor. Voetgangers staan op de laagste tree van de verkeersladder. Oversteken gebeurt met gevaar voor eigen leven.

De inwoners van de hoofdstad staan elders in India bekend om hun brutale, anarchistische en soms onbeschofte rijgedrag. Maar ook in New Delhi zelf maken zich steeds meer mensen zorgen over het rijgedrag en het toenemend aantal ongelukken. De overheid heeft nu aangekondigd er iets aan te gaan doen.

Met de sterke economische groei is het aantal auto- en motorbezitters in India fors opgelopen. In New Delhi racen tegenwoordig hordes spotgoedkope kleine auto’s door de straten. Maar verreweg de meeste inwoners zijn voor hun vervoer nog altijd afhankelijk van de bus of fiets. Fietspaden zijn hier overigens non-existent.

De eerste stap in het kader van de verkeersveiligheidcampagne van New Delhi is de productie van een documentaire. Die moet binnen een week of vier af zijn. Het onderwerp: het respecteren van de strepen op de weg. Dus: het aanhouden van de rijstroken, zonder steeds van baan te veranderen met je voertuig. De film moet straks op alle staats- en commerciële zenders worden uitgezonden en in de bioscopen worden vertoond.

Vooral voor buspassagiers zou correcter rijgedrag een geschenk uit de hemel zijn. De meeste dodelijke verkeersongelukken gebeuren als passagiers de bus verlaten. Uitstappen is niet het juiste woord. Wie de stadsbus wil verlaten, ongeacht zijn of haar leeftijd, doet dat door uit het rijdende voertuig te springen.

De bussen taan bekend als killer busses. Ze hebben altijd haast en stoppen voor niemand. Chauffeurs, vaak arme dagloners, krijgen per gereden kilometer betaald. Hoe meer kilometer ze maken op een dag, hoe hoger hun loon. Ook als het licht op rood staat, stoppen ze niet. Wie mee wil moet vaak al rennend de bus inspringen. Bij het verlaten van de bus gaat het echter regelmatig fout: passagiers worden geschept door ander verkeer.

Volgens de Loss Prevention Association of India, een overheidsorganisatie die onder meer voorlichting geeft op het gebied van veilig rijden, sterven jaarlijks ruim 90.000 mensen door verkeersongelukken. Behalve busreizigers zijn vaak motor- en scooterpassagiers het slachtoffer. Achterop de tweewielers zitten regelmatig hele families, vrouwen en kinderen zonder helm op. Bij botsingen zijn zij zeer kwetsbaar, stelt Loss Prevention Association of India.

Gisteren maakte het bestuur van de metropool New Delhi ook bekend dat de boetes voor te hard rijden en voor rijden onder invloed worden verhoogd. Nu liggen de geldstraffen tussen omgerekend de vier en twintig euro. Straks kunnen de straffen oplopen tot bijna 200 euro boete en enkele maanden gevangenisstraf. Cynici vragen zich echter wat deze nieuwe regels waard zijn. Zolang de politie niet optreedt en omkoopbaar is, zal het rijgedrag niet snel veranderen. Vraag een taxirijder hoe het komt dat buschauffeurs altijd ongestraft door rood kunnen rijden en hij zegt: „Omdat ze de politie omkopen.”