Hervormingsplan voor de Russen

Rusland wil onder leiding van bondscoach Hiddink en coördinator Alberda weer een trotse voetbalnatie worden. De oefenwedstrijd tegen Oranje geldt als een prestigeduel.

De Russische bureaucratie heeft zijn na- en voordelen voor bondscoach Guus Hiddink en technisch coördinator Joop Alberda. Voor elk wissewasje is een stempel, een handtekening of speciale toestemming vereist. Maar als de Nederlandse coach de nationale ploeg een paar dagen extra onder zijn hoede wil hebben, dan strepen de hoogste voetbalbazen zo een competitieronde weg. „Soms kan het inderdaad handig zijn dat niet alles democratisch verloopt”, zegt Alberda met een glimlach tijdens een persconferentie in Noordwijk. „Dat kan het proces versoepelen.”

Hiddink en Alberda werden afgelopen zomer door de Russen als een soort verlossers binnengehaald. De Nederlanders moeten van het grootste land ter wereld weer een trotse voetbalnatie maken. Al snel kwam het tweetal erachter dat het behalve aan geld zo’n beetje aan alles ontbreekt. Zo zijn in de hoogste afdeling van het betaalde voetbal slechts zestig spelers met een Russisch paspoort actief, daarvan zitten er doorgaans ook nog eens 35 op de tribune. Slechts vier Russen spelen op het hoogste niveau in Europese competities. „Het grote aantal buitenlanders is funest voor het nationale Russische elftal”, legt Alberda uit. „We hebben aangegeven dat daar iets aan gedaan dient te worden. Dat gebeurt dan ook. Als straks de competitie in maart weer begint, mogen clubs maximaal negen in plaats van veertien buitenlanders onder contract hebben.”

Het Nederlandse duo hoopt dat de nationale voetbalploeg over een jaar of vijf de trots van Rusland is. Het elftal moet een boegbeeld worden voor het land dat op zoek is naar een eigen identiteit. Hiddink en Alberda voelen de morele ondersteuning van president Vladimir Poetin. Alberda: „De president noemde het voetbal in Rusland onlangs als een voorbeeld voor de opbouw van de hele maatschappij. Hij stelde dat de Russen niet te snel moeten hopen op succes, maar geduld moeten hebben. De opbouw van de sport moet met beleid gaan en heeft tijd nodig.”

De voorbije maanden schreef Alberda een masterplan voor het Russische voetbal. De voormalig technisch directeur van sportkoepel NOC*NSF haalde de grondstoffen uit Rusland zelf. „De sport in het Westen keek voorheen altijd naar het Oostblok. De manier waarop ze sport beoefenden diende als voorbeeld. Maar zelf hebben ze na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie alles collectief weggegooid. Met het verleden willen ze eigenlijk niets te maken hebben. We zullen toch op Russische fundamenten bouwen. Daarnaast kijken we naar sterke punten in andere landen. Nederland is goed in coaching en Italië is ver in medisch opzicht. Geld is geen probleem, maar je moet de Russen uitleggen dat succes niet zomaar te koop is.”

Hiddink en Alberda verdeelden Rusland in tientallen verschillende gebieden. Verspreid over het land dienen 81 voetbalacademies te komen. Die moeten worden gekoppeld aan clubs die ondersteund moeten worden door grote bedrijven. Daarnaast krijgt de nationale voetbalbond binnenkort een eigen gebouw en trainingscomplex. Verder worden nieuwe stadions gebouwd. In de stadswijken moeten veldjes worden aangelegd. ‘Guus courts’, noemt Alberda die gekscherend. „Vanaf het eerste moment wordt Hiddink in Rusland op handen gedragen. Zijn impact is direct merkbaar. Al na een paar trainingen zag je dat de spelers van het nationale elftal anders gingen spelen. Fascinerend.”

Hiddink en Alberda begrijpen dat successen van de nationale ploeg nodig zijn om het proces te versnellen. Rusland heeft na vier kwalificatieduels voor het EK acht punten. Alleen Kroatië (tien punten) presteerde tot dusver beter in groep E, waar ook Engeland, Israël en Macedonië deel van uitmaken. Het jeugdige elftal hoopt morgen in het oefenduel met Oranje een beetje prestige te verwerven.

Alberda heeft vertrouwen in de toekomst van het Russische voetbal. Langzaam raakt hij gewend in zijn nieuwe wereld. „Of de overstap zwaar is? Dat kun je wel zeggen. Van het volleybal naar voetbal is één. Maar dan ook nog van Nederland naar Rusland. Dat is dubbel zo moeilijk. De eerste stappen zijn gezet. Achteraf zal misschien wel blijken dat die het belangrijkste zijn geweest. Het gaat in het voetbal niet om het eerste fluitje van de scheidsrechter, maar om de eerste omwenteling van de bal.”