Aan alle kanten ingehaald

De klad zit erin bij supermarktketen C1000.

Nu de winkels zich niet meer door hun vlees onderscheiden, moet het bedrijf andere keuzes maken.

Supermarktbedrijf C1000 (458 winkels) verliest voor het vijfde achtereenvolgende kwartaal marktaandeel. „Maar ik zie nog steeds geen actie van de nieuwe topman Bert Roetert”, zegt bedrijfsleider Cornelis Mostert van C1000 aan de Geertjesweg in Wageningen. Terwijl hij toch al acht maanden geleden aantrad. „Maatregelen zijn absoluut nodig.”

Mostert haalde twee jaar geleden nog een nettowinstmarge van 2,5 à 3 procent, maar maakt sinds vorig jaar verlies. Hij wijst Albert Heijn aan als de grote schuldige met zijn prijzenoorlog en verwijt het management van C1000 niet tijdig te hebben gereageerd op de toegenomen concurrentie. „C1000 heeft te lang op zijn succes geteerd”, vindt Mostert.

Dat succes van de tweede supermarktketen van Nederland was: een beperkt en uitgekiend assortiment in overzichtelijke winkels. Vrijwel nooit waren artikelen uitverkocht en de prijzen lagen op een redelijk peil. Tijdens zijn tienjarige leiderschap maakte oud-bestuursvoorzitter Jan Brouwer van moederbedrijf Schuitema een efficiënt bedrijf. Efficiënter dan dat van grootaandeelhouder Ahold.

Van 2000 tot 2005 steeg het marktaandeel van C1000 van 10 tot 15 procent. Daarna kwam de klad erin. Vlees was altijd publiekstrekker van C1000: de keuze was groot, de kwaliteit hoog en de prijs laag. „We hebben er veel geld mee verdiend”, zegt Mostert. „Niemand durfde ons hierop te beconcurreren.” Tot Albert Heijn twee jaar geleden ook zijn vleesprijzen verlaagde.

Voor het eerst weigert het hoofdkantoor een marktaandeel te geven. Officieel omdat onderzoeksbureau AC Nielsen dit cijfer te vaak zou corrigeren, maar ook zal meespelen dat het cijfer niet fraai is. De omzet in de branche steeg vorig jaar 4,6 procent, C1000 bleef steken op de helft. „Dit bedrijf is niet slechter gaan presteren”, vindt directeur Jan Willem Grievink van Foodservice Instituut Nederland. „Probleem is dat anderen C1000 hebben ingehaald op gebied van prijs en assortiment.” Hij noemt Dirk van den Broek/Bas van der Heijden, Jumbo en Albert Heijn.

Grievink meent dat C1000 een perfect draaiende machine is, zodat er weinig efficiëntiewinst is te behalen. De ruzie in de top van het concern – vorig jaar vertrok zowel Brouwer als de financieel bestuurder – deed de continuïteit geen goed. Grievink oppert om de bewegingsvrijheid voor de winkels te vergroten. Hierdoor kunnen ze beter inspelen op de plaatselijke concurrentie. Nadeel: het zou de efficiëntie aantasten.

De prijsverschillen tussen supermarktketens zijn nu gering, meent bedrijfsleider Ewout Groeneveld van C1000 aan het Bachplein in Zwolle. „Daarom moeten we ons onderscheiden met kwaliteit.” Dat is wat hem betreft: klantvriendelijker en betere parkeergelegenheid. Ook híj wacht op actie van Roetert. Het belangrijkste wat de topman tot nu toe deed was het stilleggen van een uitgebreide proef met een nieuw type C1000.

Bijna iedereen was enthousiast over die testwinkels. Ze waren mooier, het serviceniveau was hoger en het prijsniveau iets lager. Roetert slaagt er echter niet in die nieuwe formule winstgevend te krijgen. Groeneveld vindt dat Roetert nu ‘alles uit de kast moet halen’. Vorig jaar hebben twintig ondernemers hun pand verkocht, omdat ze weinig toekomst zagen.

Mostert (C1000 Wageningen) spreekt met jaloezie over andere ketens, zoals Plus met zijn WK- en EK-voetbal en vooral Albert Heijn met sinterklaas- en kerstacties, wuppies, hamsterweken, 3=2 en bonusvoordeel. „AH heeft bijna elke week iets. Wij hebben eigenlijk alleen twee keer per jaar de matsweken.”