Geen referendum Europese Grondwet

Het nieuwe kabinet zal geen referendum over de Europese Grondwet uitschrijven. Het wordt aan de Raad van State overgelaten of er een volksraadpleging over een andere verdragstekst noodzakelijk is.

De onderhandelaars van CDA, PvdA en ChristenUnie hebben dat volgens ingewijden afgesproken. Na het advies van de Raad van State staat het de Tweede Kamer vrij eventueel toch tot een referendum te besluiten.

De nieuwe coalitie wil verder 800 miljoen euro per jaar uittrekken om Nederland in twintig jaar tijd de schoonste en meest efficiënte energievoorziening van Europa te geven. De nieuwe coalitie zet een rem op de geplande liberalisering van de ziekenhuiszorg. Vanmiddag zou het ontwerpregeerakkoord worden voorgelegd aan de fracties van CDA, PvdA en ChristenUnie in de Tweede Kamer.

Wat het Europees grondwettelijk verdrag betreft, hopen de onderhandelaars dat de Raad van State van oordeel zal zijn dat de goedkeuring ervan kan worden overgelaten aan de Tweede en Eerste Kamer. Gevreesd wordt dat een nieuw referendum over Europa wederom tot een ‘nee’ zal leiden. In het parlement bestond altijd al een ruime meerderheid voor de Europese Grondwet.

In het voorjaar van 2005 wees een meerderheid van de kiezers in een referendum de Europese Grondwet af. Enkele dagen daarvoor hadden de Fransen hetzelfde gedaan. Sindsdien verkeert de Europese Unie in een bestuurlijke impasse. De Europese Grondwet was bedoeld om de Unie doelmatiger en doorzichtiger te laten werken.

Binnen de Unie wordt naarstig gezocht naar een oplossing om alle 27 lidstaten alsnog op één lijn te krijgen. Het probleem daarbij is dat 18 landen de Europese Grondwet al wel hebben geratificeerd en niets willen weten van ingrijpende aanpassingen. Er wordt dan ook vooral naar Nederland en Frankrijk gekeken om met alternatieven te komen.

De onderhandelaars stellen in hun ontwerpregeerakkoord dat een nieuw verdrag in elk geval geen grondwet mag heten. Daarnaast zullen in de tekst de bevoegdheden tussen nationale lidstaten en Brussel duidelijker moeten worden afgebakend. Zo vinden de aanstaande coalitiepartners dat de EU zich niet dient te bemoeien met onderwerpen als sociale zekerheid en het beleid van woningbouwcorporaties. Aan de andere kant moet de Unie op het terrein van justitie en migratie juist slagvaardiger optreden.

Geen wijziging regels abortus

De Raad van State speelde twee jaar geleden een doorslaggevende rol bij de totstandkoming van het referendum. Volgens de Raad was de tekst van de Europese Grondwet „tot op zekere hoogte” te vergelijken met een nationale grondwetsherziening. Aangezien veranderingen van de nationale Grondwet alleen kunnen worden ingevoerd als zowel een oude als een nieuw gekozen Eerste en Tweede Kamer zich erover hebben uitgesproken, was in het geval van de Europese Grondwet een volksraadpleging gerechtvaardigd aldus de Raad van State. Vervolgens heeft een meerderheid van de Tweede Kamer zich achter het referendumidee geschaard.

De onderhandelaars van CDA, PvdA en ChristenUnie vinden dat de Raad van State een compromistekst over een nieuw Europees verdrag vooral moet toetsen op de grondwettelijke aspecten. Zijn die er niet, dan zou er voor het parlement geen aanleiding om voor een referendum te zijn. In andere EU-landen groeit overigens de overtuiging dat het beladen woord ‘grondwet’ geschrapt dient te worden.

Over de eveneens gevoelig liggende toetreding van Turkije tot de Europese Unie merkt het ontwerpakkoord op dat er pas een datum genoemd kan worden als Turkije aan alle door de EU gestelde criteria heeft voldaan.

Op het terrein van de gezondheidszorg verwerpen CDA, PvdA en CU een snelle uitbreiding van de marktwerking. Nu zijn er voor niet meer dan 10 procent van de totale ziekenhuiszorg vrije prijzen, de rest wordt door de overheid vastgesteld. Dit percentage zal slechts beperkt worden uitgebreid, zo is besloten.

Het vorige kabinet wilde juist dat in 2008 voor alle ziekenhuiszorg (op de acute zorg na) vrije prijzen gelden.

De anticonceptiepil en de tandartscontrole komen weer in het basispakket. Daarnaast komt er veel meer aandacht voor de preventie van ziekten, zo mogelijk ook als onderdeel van de basisverzekering. Ook krijgen jonge moeders meer kraamzorg vergoed (momenteel 44 uur).

Aan de regels voor abortus en euthanasie wordt niets veranderd.