Wentelend metaal

Wentelend metaal Het ziet er ouderwets uit, dit vat. Maar het hoort bij een van de modernste experimenten om het aardmagnetisch veld na te bootsen. Om dat te doen, vulden Franse fysici van de École Normale Superieure en het Commissariat d'Énergie Atomique het vat met vloeibaar natrium. Onlangs beschreven ze (Physical Review Letters, 26 jan) hoe ze vervolgens wervelingen in het natrium opwekten door schijven met schoepen aan de uiteinden van het vat (de achterste is zichtbaar ) tot 26 keer per seconde te laten wentelen. De wervelingen bleken de kleine, willekeurige magnetische velden die in vloeibaar metaal altijd wel aanwezig zijn, drastisch te versterken en vervolgens in stand te houden. Vloeibaar metaal dat in zo’n magneetveld stroomt, wekt een elektrische stroom op, die weer een magneetveld tot stand brengt enzovoorts. Zoiets, vermoedt men, speelt zich ook af in het turbulente mengsel van vloeibaar nikkel en ijzer in het binnenste van de wentelende aarde. (MvdH)

Het ziet er ouderwets uit, dit vat. Maar het hoort bij een van de modernste experimenten om het aardmagnetisch veld na te bootsen. Om dat te doen, vulden Franse fysici van de École Normale Superieure en het Commissariat d'Énergie Atomique het vat met vloeibaar natrium. Onlangs beschreven ze (Physical Review Letters, 26 jan) hoe ze vervolgens wervelingen in het natrium opwekten door schijven met schoepen aan de uiteinden van het vat (de achterste is zichtbaar ) tot 26 keer per seconde te laten wentelen. De wervelingen bleken de kleine, willekeurige magnetische velden die in vloeibaar metaal altijd wel aanwezig zijn, drastisch te versterken en vervolgens in stand te houden. Vloeibaar metaal dat in zo’n magneetveld stroomt, wekt een elektrische stroom op, die weer een magneetveld tot stand brengt enzovoorts. Zoiets, vermoedt men, speelt zich ook af in het turbulente mengsel van vloeibaar nikkel en ijzer in het binnenste van de wentelende aarde. (MvdH)