Stroom als water

Even geturfd in drie interviews met de beoogde nieuwe topman Michiel Boersma van EssentNuon over de fusie van de twee energiebedrijven: het woord klant komt er één keer in voor. Namelijk in de context van het afstoten van klanten als kartelwaakhond NMa daar om gaat vragen.

De vorming van een nationale energiekampioen lijkt er dan ook niet echt op gericht om klanten er beter van te laten worden. Op de vraag of consumenten lagere energieprijzen mogen verwachten nu de kostenvoordelen van de fusie op 300 tot 330 miljoen worden geraamd, hullen de bestuurders van de energiemaatschappijen zich in nevelen. Logisch. Je hoeft geen economie gestudeerd te hebben om te weten dat met één zo dominante partij op een markt nooit concurrentie zal losbarsten.

In een normaal Nederlands bedrijf voert de directie een strategie uit waarbij de belangen van alle belanghebbenden worden meegewogen. Als de klant er niets mee opschiet, dan moeten anderen dat dus wel doen. Het personeel doet dat niet. De fusie zal leiden tot het verlies van 1.350 banen. Geen reden tot juichen bij de vakbonden.

De aandeelhouders dan? Zij worden gepaaid met een superdividend van 900 miljoen euro. Reden voor de grootste aandeelhouders, de provincies Brabant en Noord-Holland, om voorzichtig positief te reageren. Maar hoe super is die 900 miljoen in de wetenschap dat Essent vorige zomer 2,6 miljard euro ontving bij de verkoop van zijn kabelmaatschappij? Volgens investeerders voelde de directie zich daar al ongemakkelijk bij. „Die provincies en gemeenten gaan er toch alleen maar zwembaden van aanleggen”.

Dan blijven de belangen van de bestuurders zelf over. Ludo van Halderen, topman van Nuon, vertrekt en heeft volgens het jaarverslag recht op een gouden handdruk van één jaarsalaris à 415.000 euro. Boersma wordt nu niet gedegradeerd tot filiaalhouder bij een groot Duits, Frans of Spaans bedrijf. Want de fusie is vooral geboren uit de angst om ingelijfd te worden door grote buitenlanders die echt voor concurrentie gaan zorgen. Boersma kan nu zelf de Nederlandse meneer spelen in het Riskspelletje dat door de Europese energiemaatschappijen wordt gespeeld. Hij voorziet een rol als energiespeler aan de Noordzee door fusies met Scandinaviërs.

Maar of provincies en gemeenten dat risico moeten lopen? Hun inwoners hebben er meer aan als zij hun belangen snel verzilveren bij de hoogste bieder. Volgens banken zou de combinatie 24 miljard euro waard zijn. Kijk, dat is nog eens cashen voor aandeelhouders. Ook al levert dat een overschot aan zwembaden op.

Daan van Lent