Shell verrast couponknippers

Weduwen en wezen wakker worden. Het stabiele dividend van Shell is sinds deze week niet meer gegarandeerd. „Dit is voor traditionele beleggers een kleine schok”.

Shell is deze week weer een beetje minder Hollands geworden. Eerst werd het energieconcern een public limited company, het Britse equivalent van een naamloze vennootschap. En nu gaat het waardevaste dividend op de helling: de Amerikaanse dollar zal voortaan het uitgangspunt zijn bij de bepaling van de winstuitkering.

Het unieke koopkrachtbehoud dat Shell op zijn dividend garandeerde hoort daarmee definitief tot het verleden. Keek het concern altijd eerst naar de Britse en Nederlandse inflatie om te zorgen dat de winstuitkering aan aandeelhouders op zijn minst gelijke tred hield met de plaatselijke geldontwaarding, nu zal daarvoor de ‘wereldinflatie’ gelden met de dollar als rekenmunt. Voortaan wordt het mogelijk dat het dividend voor Europese beleggers daalt, alleen maar omdat de Amerikaanse dollar in waarde daalde.

Het energieconcern noemt begrijpelijke redenen voor de ommezwaai. Het concern opereert in een dollarwereld: de olieprijs luidt in dollars, de winsten, de investeringen, kasstromen, alles gaat in dollars. De belangrijkste concurrenten rekenen ook in dollars. Het Britse BP besloot om die reden al eerder om de Amerikaanse dollar als uitgangspunt te nemen bij zijn dividendbeleid .

Een woordvoerder van Shell laat weten dat ook heeft meegespeeld dat veel beleggers in Shell uit de Verenigde Staten komen. Of ze er ook op hebben aangedrongen, weet hij niet, maar hij bezweert dat het concern aandeelhouders niet vooraf hierover heeft geconsulteerd. „Dat is strijdig met de effectenregels.” Of het bedrijf nu minder gedoe heeft met het afdekken van dollarrisico’s ten koste van de belegger, wil de woordvoerder niet zeggen. „Wij doen in principe geen uitspraken over ons valutabeleid.”

Olieplatformenbouwer SBM Offshore koos vanwege de dollargedreven industrie ook voor een dividend in dollars, weet analist Herman Bots van Theodoor Gilissen. Shell krijgt volgens Bots nu wat meer vrijheid in de organisatie van zijn geldstromen. „Maar de belegger heeft een zekerheid minder. Als het dividend van Shell met 10 procent stijgt, maar de dollar met 20 procent daalt, ontvangt de belegger uit de eurozone uiteindelijk toch 10 procent minder.”

Wat de Amerikaanse beleggers in het verleden met Shell ervaarden (zie grafiek) is het voorland van de Europese belegger. Terwijl voor de beleggers in euro’s het dividend van Shell in het verleden altijd steeg, hadden Amerikanen tussen 1997 en 2002 een terugval in hun winstuitkering als gevolg van de sterk gestegen dollarkoers. De appreciatie van de dollar ten opzichte van de euro resulteerde erin dat het dividend over 2001 lager was dan in 1997, terwijl aandeelhouders uit de eurozone in deze jaren een gestaag klimmend dividend ontvingen.

„Ik vraag me af of hier nu wel behoefte aan is”, reageert Peter Paul de Vries van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB). „Nederlandse beleggers krijgen nu met een munt te maken waar juist een discussie bestaat over de onderliggende waarde. Het geeft extra onzekerheid. Natuurlijk kan je zo’n valutarisico afdekken, misschien gaan institutionele beleggers dat ook wel doen, maar dat geeft weer extra kosten.”

De directeur van de VEB verwacht overigens niet dat andere grote concerns het voorbeeld van Shell zullen volgen. „Natuurlijk zijn er veel ondernemingen met Amerikaanse aandeelhouders, zoals Philips, maar die maken nog veel omzet en winst in Azië en Europa.”

Vermogensbeheerder Marc van de Weijenberg, die leiding geeft aan het SNS Hoogdividend Aandelenfonds, verwacht geen grote gevolgen van Shells koerswijziging, maar vreest wel dat Shell zijn imago van klassiek weduwen- en wezenfonds verliest. „Bij onze beslissing waar in te beleggen zal zo’n valutarisico zeker gevolgen hebben.”

Ook Bots ziet tegenvallers voor de kleine belegger. „Veel particuliere beleggers zien in Shell een mooi alternatief voor een veilige belegging in obligaties, met dat dividend met koopkrachtbehoud. Voor traditionele particuliere beleggers is het verdwijnen hiervan wel een kleine schok.”

In dat opzicht is Iris, het onderzoeksbureau van Rabobank en Robeco, nog wel het meest te spreken over Shell. Iris noemt het gewijzigde dividendbeleid positief, ook al bestaat het risico op een lagere winstuitkering. „De stijging van het dividend is [dit jaar, red] opvallend groot. Mogelijk is dit een gebaar naar de Nederlandse ‘couponknippers’.”

Stabiele dividendgroei Shell gold niet voor Amerikanen