Rapport VS heeft weinig hoop op verbetering Irak

De polarisatie tussen shi’itische en sunnitische moslims in Irak, de ontoereikende Iraakse veiligheidsdiensten, het zwakke leiderschap en het succes van inspanningen van extremisten bij hun pogingen de sektarische oorlog door geweld nog te verergeren hebben een situatie in Irak gecreëerd die moeilijk te verbeteren zal zijn. Dat meldt een gezamenlijk rapport, National Intelligence Estimate, van 16 Amerikaanse inlichtingendiensten. Het rapport, getiteld Kansen voor Iraks stabiliteit: een moeilijke weg voorwaarts, werd gisteren in Washington gepresenteerd door Nationaal veiligheidsadviseur Stephen Hadley.

Volgens het rapport zullen de Iraakse leiders zelfs als het geweld zou verminderen, grote moeite hebben op kortere termijn duurzame politieke verzoening te bereiken als gevolg van de huidige „winner-take-all-mentaliteit” en de sektarische haat die het politieke toneel in zijn greep heeft. De Amerikaanse inlichtingendiensten hebben er evenmin veel vertrouwen in dat Iraks leger en politie binnen het komende jaar tot anderhalf jaar „beduidend uitgebreide verantwoordelijkheden” op zich kunnen nemen en met name de shi’itische milities kunnen aanpakken.

Hadley zei bij de presentatie van het rapport dat het document „een harde kijk op Irak” vormt, en niet in strijd is met het in Washington omstreden besluit van president Bush om ruim 21.000 extra militairen te sturen om het geweld neer te slaan, te beginnen in Bagdad. Volgens Hadley verklaart het juist waarom de president tot de conclusie was gekomen dat een nieuwe strategie vereist was.

De inlichtingendiensten zijn van mening dat de term ‘burgeroorlog’ van toepassing is op belangrijke elementen van het Iraakse geweld, zoals de verharding van de sektarische identiteiten en de stroom vluchtelingen naar andere landen, maar niet de hele chaos omvat. De aanvallen op Amerikaanse militairen door Al-Qaeda en andere sunnitische extremisten, het geweld tussen concurrerende shi’itische facties en de wijdverbreide gewelddadige criminele activiteit maken volgens het rapport de crisis in Irak meer complex dan alleen een civiel conflict.

Volgens de inlichtingendiensten verscherpt Irans „dodelijke steun” voor bepaalde Iraakse shi’itische groepen het conflict. Maar zij voegen daaraan toe dat de rol van buitenlandse machten waarschijnlijk geen belangrijke motor van het geweld is gezien het zichzelf-instandhoudend karakter van Iraks interne sektarische dynamiek. (AP, Reuters)