Liefde in tijden van Koude Oorlog

Dana Linssen bekeek Reds, een biopic van de radicale journalist John Reed, ‘de enige Amerikaan die in het Kremlin begraven werd’

Een echo van de voortdurend kibbelende John Reed en Louise Bryant horen we terug in The Way We Were (Sydney Pollack, 1973), die de romance onttakelt tussen de communistische Katie (Barbra Streisand) en de politieke onbenul Hubbel Gardiner (Robert Redford). Natuurlijk: het al dan niet hebben van idealen blijkt sterker dan seks. Hubbel: „Mensen zijn belangrijker dan hun principes.’’ Kate: „Mensen ZIJN hun principes.’’ Net als bovenstaande films overladen met Oscar(nominatie)s. The way we were 1973 Sidney Pollack Robert Redford Barbra Streisand PHOTOS12

Reds (Paramount)Film: Extra’s:

Wat moet het toch af en toe heerlijk zijn om filmster te zijn en regisseur en dan eden film voor jezelf te bedenken waarin je drie uur kunt schitteren. Een ‘vanity project’ noemen de Amerikanen dat. Reds van Warren Beatty is zo´n film, een groots liefdesepos dat en passant nog even wat historische hoogtepunten de revue laat passeren. Beatty had eind jaren zeventig als acteur en regisseur een enorm succes geboekt met Heaven Can Wait (een van die films waarin iemand dankzij de letterlijke interventie van een engel een tweede kans krijgt in het leven), dus het werd tijd voor iets persoonlijkers, iets controversiëlers, iets wat de geschiedenis van het communisme in Amerika kon documenteren, doet het altijd goed, zeker midden in de Koude Oorlog en met Reagan aan de macht.

Dus dat werd Reds (1981), een biopic van de radicale journalist John Reed, ‘de enige Amerikaan die in het Kremlin begraven werd’ en die verslag deed van de Russische Revolutie in zijn boek Ten Days that Shook the World. Beatty kreeg er een Oscar voor beste regie voor, werd bijgezet in het Hollywood Pantheon, maar hij markeerde er ook het einde van de gouden jaren zeventig van Hollywood mee. Het duurde zeven jaar voordat hij weer in een film te zien zou zijn (Ishtar, die genadeloos flopte). Zijn genrepastiches Dick Tracy (1990, met toenmalige geliefde Madonna) en Bulworth (1998) brachten de auteurscinema niet terug in Hollywood. Ter gelegenheid van de vijfentwintigste verjaardag van Reds kwam de film, voorzien van een schat aan extra’s voor het eerst op dvd uit, die nu in een Nederlands ondertitelde versie beschikbaar komt.

Reds introduceert John Reed via een raamwerk van ‘getuigen’, tijdgenoten als vredesactivist John Nearing, schrijver Henry Miller, filosoof Will Durant, feministe Dora Russell (echtgenote van Bertrand) die hun herinneringen ophalen aan een gepassioneerd en geëngageerd man, en zijn al even gepassioneerde (maar minder geëngageerde) verhouding met schrijfster en feministe Louise Bryant (Diane Keaton). Het is ook die passie van Beatty voor zijn hoofdpersoon die de film ook anno nu (communisme failliet, Amerika verzeild in de zoveelste loopgravenoorlog) zo innemend maakt.

Het zijn de anekdotes: hoe Beatty de Russische figuranten die aan de film meewerkten een geschiedenislesje gaf en uitlegde hoe verdorven het kapitalisme was. Waarop de emigranten prompt een staking uitriepen voor meer loon. Het is de vaart van de film: John Reed (Beatty) die elke keer weer met een koffer en een bos lelies bij de thuiszittende (en ondertussen in een verhouding met Eugene O’Neill (Jack Nicholson) verstrikte) Louise aan komt waaien. Totdat zij meegaat naar Rusland. Maar net op het moment dat zij echt deel kan gaan uitmaken van zijn leven, blijken hun emotionele wegen al lang uit elkaar geweken.