Doe als Cleopatra en ga kuren aan de Dode Zee

Modder van de Dode Zee is goed voor de huid, ontdekt Hedi de Vree. Steeds meer zieke en gezonde toeristen reizen naar het zoute meer

SMEER HET OOK IN JE HAAR: een modderbad in de Dode Zee Foto Hedi de Vree Vree, Hedi de

Kiezelstenen en rotsen, warme modder, slijmerig water, en nauwelijks een boom te bekennen. Niet bepaald de ingrediënten voor een ideale vakantie. En toch groeit aan de kust van de Dode Zee jaarlijks het aantal toeristen en wordt sterk geïnvesteerd in nieuwe hotels en kuuroorden. Dit zoute meer, dat ruim 400 meter onder zeeniveau ligt genesteld tussen Jordanië, Israël en de Westelijke Jordaanoever, is als vakantie- en kuurbestemming nog lang niet dood.

Aan de Jordaanse kant van de Dode Zee staan enkele luxe resorts compleet met meerdere zwembaden en restaurants en ieder een uitgebreide spa. Het vijfsterren Mövenpick Resort & Spa is de tweede in het rijtje. Gebouwd in de stijl van een traditioneel stenen dorp uit de regio is het een pittoreske plek om te logeren. Het is november, en toch nog 25 graden in de zon.

russische toeristen

Op het kunstmatig aangelegd strandje heeft een groep Russische toeristen zich van top tot teen ingesmeerd met donkergrijze dode-zeemodder. Poserend als bodybuilders houden ze een uitgebreide fotosessie. „Smeer het ook in je haar”, zegt een Duitse vrouw die al zes dagen in het resort verblijft. „Maar laat het niet opdrogen want dan wordt het te heet en zul je verbranden.” Ze spreekt uit ervaring.

Deze modder, eigenlijk het bezinksel van de zee, bestaat uit mineralen en alluviale afzettingen (dierlijke en plantaardige resten) en is van therapeutische waarde voor de huid. Op het strand is het merendeel van de bezoekers vooral bezig met het uitsmeren van het glibberige spul over het hele lichaam. De rest van de strandgangers dobbert in ‘zee’, eveneens goed voor de huid, of ligt in de zon. Dat kan hier gemiddeld 330 dagen per jaar.

De Dode Zee is zo genoemd omdat niets in het extreem zoute water kan leven. Volgens eeuwenoude geschriften is het het eerste kuuroord op aarde geweest. Cleopatra van Egypte zou er naartoe zijn gereisd om te kuren nadat Marcus Antonius het gebied voor haar had veroverd. Sinds de oudheid gelooft men in de helende werking van dit water. Ook in de Bijbel is dit terug te vinden: het water uit de rivier de Jordaan (dat uitmondt in de Dode Zee) zou alles genezen dat het raakt.

Echt zwemmen lukt niet in de Dode Zee. Het water bevat tien keer zoveel zout als zeewater en hoewel drijven daardoor gemakkelijk is (het is zelfs onmogelijk te zinken), lijdt een poging tot baantjes trekken vooral tot onhandig gespetter. En dat is niet aan te raden, want als het slijmerige water in je ogen komt is dat pijnlijk en zelfs even verblindend. Sowieso kan het water na een tijdje ongemakkelijk aanvoelen of gaan kriebelen. En wie zich ’s ochtends heeft geschoren zal elk schrammetje in de Dode Zee voelen branden. Allemaal door het zout.

natrium en kalium

Het hoge zoutgehalte heeft te maken met enkele factoren: in de eerste plaats het feit dat het water in de Dode Zee niet verder stroomt. Het water (en de mineralen erin) bereiken in het bassin een eindpunt. En in de tweede plaats omdat de aanhoudende felle zon veel vocht doet verdampen. Het water dat overblijft, is daardoor extrarijk aan zout en mineralen. Het bestaat voor ongeveer dertig procent uit niet vloeibare stoffen, vooral natrium, kalium, broom en magnesium.

Dat verdampingsproces is ook meteen een bedreiging voor het voortbestaan van de Dode Zee. Jaarlijks zakt het waterniveau van de Jordaan met één meter. Volgens sommige voorspellingen is het meer binnen vijftig jaar opgedroogd en dan is het kuren ook voorbij.

Dan kunnen bezoekers nog altijd in de zon gaan liggen waar de Dode Zee ooit was. De anders zo gevaarlijke uv-stralen zijn aan de rand van dit meer namelijk zwakker en minder schadelijk dan op zeespiegelniveau. Zonnebaden kent dus minder risico’s dan wij in Nederland gewend zijn.

Omdat zon en licht psoriasis- en eczeemklachten verlichten, reizen veel mensen met dit soort huidproblemen naar Israël of Jordanië om te kuren; volgens de Psoriasis Federatie Nederland duizenden patiënten per jaar. Vier weken zonnen aan de Dode Zee kan effectiever zijn dan een jaar medicijnen slikken in Nederland. In Israël bestaat een volledig ingericht medisch dorpje: Ein Bokek. Daar reizen patiënten naartoe om gebruik te maken van het uitgebreide en gespecialiseerde solarium.

zeven uur zonnen

Medisch kuren is hard werken. Patiënten moeten soms weken lang zes of zeven uur per dag in de zon liggen en in het water dobberen voordat de klachten afnemen. En dan zijn ze niet voorgoed genezen, maar blijven de klachten even weg.

Ook astmapatiënten kunnen aan de Dode Zee even verlichting vinden voor hun gezondheidsproblemen. De lucht heeft er een aparte samenstelling, net als het water, de modder en het zonlicht. Die is behalve rijk aan magnesium ook bijzonder rijk aan zuurstof. Bovendien is door de woestijnomgeving de lucht vrij van allergenen. Volgens recent onderzoek zouden zelfs mensen met hart- en longklachten door de gezonde lucht er goed aan doen een tijd aan de Dode Zee te verblijven.

Ondanks alle medische voordelen zijn de meeste kuuroorden voor een groot deel gericht op cosmetisch kuren. In de bij de hotels aangesloten spa’s worden behalve zwem- en zoutbaden, stoomcabines en sauna’s, ook schoonheidsbehandelingen aangeboden. Een Dode Zee zoutscrub, een hamman zeepbehandeling, een moddermasker voor het hele lichaam, aromamassages, en natuurlijk anticellulitis-behandelingen.

De behandelingen zijn populair. Bij het Mövenpick hoeven hotelgasten er niet vanuit te gaan dat ze de prijswinnende Zara-spa in kunnen lopen en meteen in behandeling worden genomen. Om echt verwend te worden is een afspraak noodzakelijk. Gelukkig kun je zonder afspraak in de modder op het strand graaien en even de zee in.