Daar was het water

De droogte in de Sahel van de jaren 1970 en 1980 wordt niet alleen als een gril van de natuur gezien (`Daar was het water, W&O 27 januari). De huidige klimaatmodellen simuleren vrijwel allemaal die droogte met als invoer alleen CO2- en aerosolconcentraties. Biasutti and Giannini hebben onder andere laten zien dat de luchtvervuiling met aerosolen in Europa van die tijd voor een afkoeling van de subtropische Noord-Atlantische Oceaan heeft geleid, waardoor de Intertropische Convergentiezone minder ver naar het noorden kwam (Geophysical Research Letters, 2006) . Waarschijnlijk hebben feedbacks als landgebruik de droogte toen verergerd: de modellen, zonder dynamische vegetatie, onderschatten de ernst van de droogte wel.

De vooruitzichten voor de Sahel in de IPCC modellen zijn ook niet dat het daar weer droger gaat worden. In het wat oudere NCAR CSM 1.4 model is er bijvoorbeeld een duidelijke trend naar meer neerslag zichtbaar, gedreven door de sterke opwarming van de Sahara die de regen verder naar het noorden trekt (Haarsma et al, Geophysical Research Letters). Wij hebben een analyse gemaakt van de veranderingen in (extreme) neerslag in Afrika in alle modelruns die voor het IPCC rapport gedaan zijn. Daaruit blijkt dat de modellen daar alle kanten opgaan: kennelijk zijn er ook mechanismen die de warmere Sahara weer tegenwerken, en hangt het van het model af hoe de balans uitvalt. Hierdoor zijn er ook grote verschillen tussen de westelijke en oostelijke Sahel in veel van de modellen. De conclusie moet dus zijn dat de vooruitzichten voor de Sahel op dit moment nog onbekend zijn.