Proberen mee te doen met de grote spelers

Energiebedrijven Nuon en Essent maakten gisteren bekend te willen fuseren.

De bedrijven zelf zien de fusie als de opmaat voor Europese expansie.

Nederland krijgt zijn eigen nationale energiekampioen. Michiel Boersma en Ludo van Halderen, bestuursvoorzitters van energiebedrijven Essent en Nuon, hebben gisteren aangekondigd dat ze hun bedrijven willen samenvoegen.

De fusie leidt naar verwachting tot verlies van 1.350 van de 20.000 banen. Volgens Michiel Boersma, bestuursvoorzitter van Essent en beoogd topman van het nieuw te vormen concern, zullen de meeste banen verdwijnen via natuurlijk verloop. Gedwongen ontslagen sluit hij niet uit.

Het nieuwe concern, dat voorlopig EssentNuon heet, wordt veruit de grootste partij op de Nederlandse markt voor elektriciteit en gas, met een omzet van 12 miljard euro. Vergelijkbare dominante bedrijven zijn de afgelopen jaren gevormd in Duitsland, Denemarken en Zweden. Andere landen zoals Frankrijk, Spanje, Polen en Oostenrijk werken eraan.

Door de fusie hoopt het bedrijf een rol van betekenis te kunnen gaan spelen op de liberaliserende Europese markt, zo lichten Boersma en Van Halderen toe in het World Trade Center in Amsterdam. „Wil je je toekomst zelf in handen blijven houden, dan heb je schaalgrootte nodig op deze markt”, zegt Van Halderen van Nuon. „Van alle opties die we hebben bekeken is een combinatie tussen Essent en Nuon de beste.” Het liefst willen de twee nog verder groeien op de Noord-Europese markt, met een speler die niet te ver van de bedrijven vandaan ligt. „We denken aan een speler in het gebied rond de Noordzee.”

Maar voor het zover is, moet de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) nog instemmen met deze fusie. Eerder heeft de NMa aangegeven dat een fusie tussen Essent en Nuon een te machtige partij creëert op de Nederlandse markt. Willen de bedrijven samengaan, dan zouden zij een aantal elektriciteitscentrales moeten afstoten en naar schatting een miljoen van hun vijf miljoen klanten.

Dat doen Nuon en Essent liever niet. Centrales verkopen gaat nog wel lukken, maar hoe zeg je tegen een miljoen van je klanten dat ze op zoek moeten naar een andere energieleverancier? „Voor mededingingskwesties die nu spelen, denken we aan tijdelijke oplossinge”, zegt Boersma.

De bestuursvoorzitter van Essent ziet bijvoorbeeld een constructie voor zich, waarin energiecentrales en klanten tijdelijk worden verhuurd aan een ander energiebedrijf. Als op termijn een goed geïntegreerde energiemarkt is ontstaan in Noordwest-Europa zou EssentNuon de centrales en klanten kunnen terugnemen.

Het is echter de vraag of zo’n markt er binnen afzienbare tijd is. Op dit moment is de relevante markt voor gas en stroom in Nederland nog steeds Nederland, en niet Noordwest-Europa. Vooralsnog kunnen Nederlandse bedrijven en consumenten geen stroom afnemen van buitenlandse energieleveranciers.

Zou de relevante markt Noordwest-Europa zijn geweest, dan was het voor Nuon en Essent veel gemakkelijker om te fuseren, want op die markt vormen ze geen dominante partij en zou hun fusie op weinig mededingingsproblemen stuiten.

Op die Europese energiemarkt blijft EssentNuon nog steeds een kleintje tussen grootmachten als het Duitse Eon en het Franse EDF, die vier tot vijf keer zo groot zijn. De fusie zou dan ook slechts een tussenstap kunnen zijn: EssentNuon kan zelf op termijn ook weer opgaan in een groter Europees concern.

Ook de aandeelhouders, vooral provincies en gemeenten, moeten nog instemmen met de fusie. Van Halderen is daar positief over. „We hebben onze plannen het afgelopen jaar steeds afgestemd met de aandeelhouders.” Alleen de provincie Friesland is tegen de fusie.

Of energie ook goedkoper wordt door de beoogde schaalvergroting kan Boersma niet zeggen. „Dat hangt van zoveel dingen af: het belastingregime, de internationale olieprijzen. Door onze nieuwe grootte kunnen we wel tegen gunstiger prijzen olie, gas, kolen en biomassa inkopen.”