Kosovo-voorstel van Ahtisaari

In het plan voor de staatkundige toekomst van Kosovo, dat VN-bemiddelaar Martti Ahtisaari vandaag in Belgrado en Priština overlegt, komt het woord onafhankelijkheid niet voor, maar wordt evenmin gerept van enig Servisch recht op Kosovo. In het 60 pagina’s tellende ‘werkdocument’ wordt echter wel de weg van Kosovo naar de onafhankelijkheid – onder internationaal toezicht – uitgezet.

Kosovo wordt omschreven als een multi-etnische samenleving. Het krijgt een eigen grondwet, waarin grote aandacht wordt gegeven aan de bescherming van de rechten van minderheden – inclusief het recht op terugkeer van Serviërs en Roma die na de Kosovo-oorlog in 1999 vluchtten. Kosovo krijgt een eigen vlag, wapen en volkslied. Het Albanees en het Servisch worden officiële talen. Het gebied mag lid worden van internationale organisaties, maar zich niet verenigen met een andere staat – Albanië bijvoorbeeld.

Kosovaarse gemeenten krijgen het recht op eigen banden met andere gemeenten en instellingen in het buitenland. Dat geeft Servische gemeenten het recht er eigen financiële en andere banden met de Servische overheid op na te houden. Alle bezittingen van de Servische overheid in Kosovo gaan over naar de Kosovaarse overheid.

Kosovo krijgt een eigen leger, dat licht bewapend wordt en zich alleen mag bezighouden met specifiek omschreven taken. De NAVO blijft militair aanwezig, met een International Military Presence (IMP).

De grondwet wordt opgesteld in samenspraak met een internationale gezagsdrager, de ICR (International Civilian Representative), die ook de EU zal vertegenwoordigen en die voorlopig zal fungeren naast het huidige VN-bestuur (UNMIK). De benoeming van de ICR door een Internationale Stuurgroep moet door de VN-Veiligheidsraad worden goedgekeurd. De ICR moet toezien op de uitvoering van de regeling en krijgt nauw omschreven bevoegdheden om schendingen van de regeling te verhinderen. Die bevoegdheden gaan volgens diplomaten minder ver dan die van de internationale Bosnië-bestuurder. Het mandaat van de ICR wordt pas beëindigd als de Internationale Stuurgroep dat nodig vindt. Een EU-missie ziet toe op de vorming van een onafhankelijke rechtspraak, politie en douanedienst.

Voor de hoofdpunten van het plan zie http://www.birn.eu.com/en/68/10/2189/