Knip Randstad op in stadsregio’s

Eén Randstadprovincie lost niets op. De bestuurlijke spaghetti blijft. Beter is het om de Randstad op te delen in natuurlijke provincies, zeggen Robbert Baruch en Arie de Jong.

De Commissie Versterking Randstad, onder leiding van Wim Kok, trekt de conclusie dat de Randstedelijke provincies moeten fuseren om ervoor te zorgen dat de Randstad internationaal goed meekomt. In onze ogen zit de discussie daarmee weer op dood spoor. Net als bij eerdere pogingen om ‘knopen door te hakken’ van de ‘Holland Acht’ horen we weer stoeremannentaal en de roep om schaalvergroting.

Wat er écht mis is met het bestuur in de Randstad, is dat niemand de regie heeft over belangrijke beslissingen, zoals over Schiphol, verstedelijking en het Groene Hart. Telkens liggen de verantwoordelijkheid, de besluitvorming en de financiering niet in één hand. Maar dat los je niet op door de huidige tandenloze provincies samen te voegen tot één tandenloze Randstadprovincie. Minister Remkes opperde nog het overdragen van rijkstaken aan zo’n provincie, maar de Commissie-Kok wijst dat van de hand. Terecht, want wat blijft er dan nog over voor het Rijk?

Maar heeft de bestuurlijke spaghetti in de Randstad nu echt zoveel negatieve gevolgen voor de economie van de Randstad? Het lukt maar niet om dat aannemelijk te maken. De Randstad presteert voortdurend boven het gemiddelde van de stedelijke regio’s in Europa en doet het eigenlijk best goed als motor van Nederland.

Dus opnieuw: wat is er mis met het bestuur in de Randstad? Ons antwoord is dat er te veel bestuurlijke tussenconstructies zijn in de Randstad. Vooral op regionaal niveau. Er is een bestuurlijke spaghetti van vier provincies, vier stadsregio’s en drie ‘vleugelconstructies’ die langs en tegen elkaar werken. Een overmaat aan bestuurders (en in hun kielzog ambtenaren) zit elkaar in de weg.

Er moet dus gesnoeid worden. Maar niet door één Randstadprovincie te maken en de bestuurlijke spaghetti daaronder in stand te laten. Veel beter is het om sterke regionale provincies te vormen. De huidige provinciegrenzen, die voortkomen uit historische toevalligheden, voldoen niet meer. Door vier nieuwe provincies te maken rond de vier grote steden, plus een provincie voor het Groene Hart en een provincie voor West-Friesland, los je de huidige regionale ratjetoe op. Die nieuwe provincies hebben een duidelijk samenhangend gebied om net zo goed te besturen als provincies als Friesland of Zeeland. Vanuit die duidelijke positie kunnen ze samenwerken met het Rijk en met het lokale bestuur.

Het is een raadsel waarom minister Remkes dit niet heeft meegegeven aan de Commissie Kok en waarom deze niet wat eigenwijzer is geweest en deze logische oplossing zelf op tafel heeft gelegd.

Robbert Baruch is lid van Provinciale Staten van Zuid-Holland. Arie de Jong was lid van de Tweede Kamer en van Provinciale Staten van Zuid-Holland.