Het verlangen naar blingbling

In Rotterdam komt een op de tien Nederlanders van Antilliaanse afkomst in aanraking met de politie. Bijna altijd vanwege drugs en geweld.

Marion van San. Foto Hollandse Hoogte, Jiri Buller Nederland. rotterdam, 11-07-2002, portret, Marion van San 02.199 Marion van San Foto: Jiri Buller/Hollandse Hoogte criminoloog, onderzoek naar geweld onder jonge Antillianen in Rotterdam Büller, Jiri;Hollandse Hoogte

Sheila Kamerman

Burgemeester Opstelten van Rotterdam constateert in het onderzoek naar de criminaliteit onder Antillianen in zijn stad eerst dat het met het grootste deel van deze bevolkingsgroep goed gaat. „Zij leveren een waardevolle bijdrage aan het sociale klimaat in Rotterdam.” En dan de feiten: In Rotterdam komt tien procent van de Nederlanders van Antilliaanse afkomst in aanraking met de politie. Van de gehele Rotterdamse bevolking is dat nog geen drie procent. Antillianen zijn sterk oververtegenwoordigd in drugs- en gewelddelicten.

Een groot probleem vond de gemeente Rotterdam en gaf criminologe Marion van San de opdracht om de aard en omvang van de criminaliteit onder Antilliaanse Rotterdammers te onderzoeken. Ze deed dat samen met onderzoekers Jan Boom en Anton van Wijk. Vanmorgen presenteerden zij hun rapport ‘Verslaafd aan een flitsende levenstijl’. De onderzoekers spraken onder meer met veertig gedetineerden van Antilliaanse afkomst.

Waarom zitten Antillianen relatief vaak in de drugscriminaliteit?

„Het is toegankelijk omdat familie, kennissen of vrienden er ook in zitten. Vooral bij het smokkelen van drugs wordt er vaak met broers, neven, ooms en tantes of andere familieleden samengewerkt. Omdat iedereen meedoet wordt het ook ‘normaal’ gevonden om te smokkelen en de dealen.”

Het geld op een andere manier verdienen zien ze niet als alternatief?

„Ik zag dat jongens, die vanuit de Curaçaose achterstandswijken naar Nederland komen, binnen de kortste keren tienduizenden euro’s schuld hebben. Dat heeft ook te maken met de hang naar uiterlijk vertoon. Ze houden van blingbling. Dan heb je het gemaakt. Drugshandel is voor hen de enige manier om aan geld te komen als je geen opleiding hebt.”

Opvallend in het rapport is het grote aandeel van vrouwen.

„Je ziet meisjes en vrouwen in een ondersteunende, faciliterende rol. Ze verbergen wapens voor de jongens, ze staan op de uitkijk voor de politie. Het hele gezin is afhankelijk van de inkomsten van de criminaliteit. Antilliaanse mannen hebben vaak geen eigen woning, ze pendelen heen en weer tussen verschillende vriendinnen bij wie ze ook vaak weer kinderen hebben. Voor die vrouwen is het belangrijk dat de man langskomt, met geld, omdat ze vaak weinig of geen andere inkomsten hebben. Dus helpen ze mee.”

In vergelijking met andere groepen blijven Antillianen ook op latere leeftijd crimineel. Hoe komt dat?

„Antillianen stoppen niet als ze trouwen zoals je ziet bij bijvoorbeeld Marokkaanse jongens. Vrouwen zijn juist geliefd bij drugssmokkel omdat ze minder opvallen, zeker als ze nog een paar kinderen bij zich hebben. De naïviteit van die vrouwen heeft me wel verbaasd. Ze krijgen te horen dat ze nauwelijks risico lopen. En als ze gepakt worden is het drama compleet, vooral voor die kinderen.”

De hulpverlening lijkt hen niet te bereiken. Wat gaat er mis?

„Hulpverleners zeggen: ze houden zich nooit aan afspraken. En dat zal best waar zijn. Maar het is óók zo dat ze worden ‘afgerapporteerd’ door bijvoorbeeld de reclassering als ze na twee brieven niet hebben gereageerd.”

Wat kan er beter?

„Organiseer de hulpverlening binnen de eigen gemeenschap. Voor Antillianen is het moederschap heilig. Ze zullen niet snel hulp accepteren want dan heb je gefaald als moeder. Maar de Antilliaanse moeder die haar kinderen heeft groot gebracht kan jonge moeders steunen. Voor probleemgezinnen zou een coach van Antilliaanse afkomst, die de problemen begrijpt, goed kunnen helpen.”