‘Halsema populairder dan partij’

Binnen GroenLinks zijn kritische leden opgestaan. Zij maken zich zorgen over de koers die de partij onder leider Femke Halsema is ingeslagen.

Kathalijne Buitenweg Kathelijne Buitenweg FOTO: Europees Parlement Europees Parlement

GroenLinks had misschien toch langer mee moeten praten over mogelijke deelname aan een nieuwe coalitie. Dat had misschien niet tot regeringsdeelname had geleid, maar toch. „Het was zinnig geweest om erover te praten.” Dat zegt Kathalijne Buitenweg, fractievoorzitter van GroenLinks in het Europees Parlement.

Buitenweg reageert op het ongenoegen in de partij aan de vooravond van het GroenLinks-congres, morgen in Utrecht. Deze week uitten diverse GroenLinksers, onder wie Buitenwegs fractiegenoot Joost Lagendijk, kritiek op de keuzes van met name partijleider Femke Halsema. De leden vinden dat zij te snel tot de conclusie is gekomen dat GroenLinks niet moest deelnemen aan een nieuwe coalitie. Ook vinden zij dat de partij onder Halsema te ‘vrijzinnig’ is geworden en maken zij zich zorgen om het imago van GroenLinks. Buitenweg snapt de onrust, „maar het is niet zo dat er massaal protest is.”

Toch hebben inmiddels 261 mensen een motie ondertekend die een onderzoek wil naar koers en imago van de partij.

„Dat klopt, maar je kunt niet spreken over dé kritiek, het is heel divers. Een deel van de leden is het niet eens met de koers van de partij. Maar die koers is wel op een congres vastgesteld, dus wordt door een meerderheid gesteund. Anderen hebben kritiek op het feit dat we niet meedoen met de coalitiebesprekingen. Het was misschien ook beter geweest om langer door te praten daarover, dat was zinnig geweest.”

Maar u was zelf betrokken bij die beslissing?

„Zeker, ik neem er ook geen afstand van, maar ik begrijp dat mensen er over willen praten. Er valt ook wel wat voor te zeggen dat we het hadden moeten proberen, al denk ik niet dat er een goede coalitie uitgekomen zou zijn. Wat mij nog het meest irriteert, is dat de SP zo snel is weggelopen van de onderhandeltafel. GroenLinks heeft verloren, maar zij zijn verdriedubbeld, hebben 25 zetels en zouden echt een vuist kunnen maken voor een linkser kabinetsbeleid. Dat hebben ze nagelaten.”

Maar Halsema zei gisteren juist dat het de schuld van de PvdA was dat zowel de SP als GroenLinks niet meepraten nu.

„De PvdA had de mogelijkheid om te kiezen. Zij hadden tegen het CDA kunnen zeggen dat het voor de PvdA onacceptabel was om samen met de ChristenUnie in een coalitie te stappen. Dat hebben ze niet gedaan. Maar voor mij is dat niet het belangrijkste.”

Morgen op het congres zullen veel leden de partijtop om opheldering vragen. Moet Halsema voor haar positie vrezen?

„Ik denk niet dat het zover komt. De indiener van de motie die een onderzoek wil naar de koers en het imago van de partij is het juist met Halsema eens over het niet deelnemen aan de coalitie. Hij wil discussie over de inhoud. En je mag niet vergeten dat Femke als persoon populairder is dan GroenLinks als partij. Het is logisch dat mensen ongelukkig zijn met het verlies op 22 november, Daar baal ik zelf ook van. Maar laten we het er dan over hebben hoe we dat kunnen veranderen.”

Dat willen die leden ook. Zij hebben juist kritiek op de vrijzinnige koers die de partij onder Halsema is ingeslagen.

„Daar moeten we het dan ook over hebben. Ik ben heel erg voor die vrijzinnigheid, maar je kunt je wel afvragen of de onderdelen van dat program in de juiste volgorde gepresenteerd worden. Vrijzinnigheid gaat ook over de zelfbeschikking van individuen, en niet alleen over versoepeling van het ontslagrecht. Dat hebben we niet goed naar voren weten te brengen.”

Het partijbestuur zal morgen voorstellen om een commissie in te stellen die onderzoek doet naar imago en koers van de partij. U wordt voorgedragen als een van de leden. Wat gaan jullie doen?

„We zullen een groot aantal regionale bijeenkomsten gaan organiseren, we willen horen wat de leden vinden. We gaan de soorten kritiek onderscheiden. Maar we hebben niet de illusie dat we het met iedereen altijd eens zullen worden.”

Bent u bang dat er leden weg zullen lopen als de koers niet wijzigt?

„Ik vind dat we in elk geval duidelijk moeten blijven. Als je duidelijk bent, dan vervreemd je altijd mensen van je. Er zijn er al genoeg politieke partijen die de veilige keuze van onduidelijkheid maken. Het is misschien ons lot dat we een voortrekkersrol moeten blijven vervullen. Dat zie je op het gebied van terreur, op het gebied van klimaat. Maar daar zijn we een debatpartij voor, het zij zo.”

    • Egbert Kalse