Gebrek aan ervaring niet per se obstakel

Krapte op de arbeidsmarkt betekent zwoegen voor uitzendbureaus en werving-en-selectiebedrijven. Groeien met met dubbele cijfers, maar werving en selectie vergen flink wat creativiteit.

Danitsja Michaëlis, rayonmanager bij Randstad. Foto Roger Cremers Nederland, Amsterdam, 01-02-2007 Danitsja Michaelis, Regiomanager bij Ransdstad Uitzendbureau aan het Leidsenplein te Amsterdam. PHOTO AND COPYRIGHT ROGER CREMERS Cremers, Roger

Aan het begin van het economisch herstel was het makkelijk voor werving-en-selectiebureaus. Bedrijven zochten weer werknemers, en op iedere advertentie kwamen tientallen reacties. Veel daarvan waren bovendien goede kandidaten, zegt Peter Velseboer, manager van werving-en-selectiebureau SHL en voorzitter van branchevereniging OAWS. „Nu mag je blij zijn als je er vijf krijgt, en er één goede tussen zit.”

De groei bij werving-en-selectiebureaus begon in het tweede kwartaal van 2004, met groeicijfers tussen de 20 en 40 procent per jaar. „Sinds het einde van de economische dip is het werk dus bijna verdubbeld”, zegt Velseboer.

De tekorten die ontstaan op de arbeidsmarkt zijn natuurlijk in de eerste plaats goed nieuws voor de bedrijven die zich bezighouden met het plaatsen van mensen. De omzetten van werving-en-selectiebureaus zijn verdubbeld, de uitzendbranche gaat zijn derde jaar in van dubbele groeicijfers, en de prijzen van een uur uitzendwerk zijn gestegen. Maar het betekent ook schaarse kandidaten, veeleisende klanten en stevige concurrentie tussen de bureaus.

De concurrentie om goede kandidaten betekent dat het werk van de werving-en-selectiebureaus veranderd is, zegt Velseboer. „We moeten meer doen om de aandacht van de juiste kandidaten te trekken.” Om die te prikkelen, is het belangrijker geworden de functie nauwkeuriger te analyseren. En vervolgens in de advertentie precies uit te leggen naar welke eigenschappen en kennis het bedrijf zoekt. De advertenties moeten ook steeds opvallender zijn om de aandacht van sollicitanten te trekken. „Het zijn nu al prachtige verhalen. Ik zit er op te wachten tot de eerste televisiereclame komt voor een functie”, zegt Velseboer.

Aan de andere kant betekenen tekorten dat bedrijven soms uitkomen bij andere kandidaten dan naar wie ze zochten. „Kort gezegd: blanke mannen van 32 met relevante ervaring zijn schaars”, zegt Velseboer. Er kan nogal wat overtuigingskracht nodig zijn om werkgevers ervan te overtuigen dat andere kandidaten ook geschikt kunnen zijn. Werving-en-selectiebedrijven moeten nu beter analyseren wat bedrijven écht zoeken. „Toen het economisch slecht ging, telde ervaring heel zwaar. Nu aanvaarden ze het ontbreken van ervaring, en kijken ze of de kandidaat de juiste persoonlijkheid heeft. Dat bepaalt sterk of hij lang blijft, en juist dat is bij schaarste belangrijk.”

Andere doelgroepen, dat betekent ook andere consultants. Werving-en-selectiebureau Beljon + Westerterp heeft onlangs 3 consultants aangenomen van rond de 55, omdat die betere gesprekspartners zijn voor oudere kandidaten.

Ook uitzendbureaus worden gedwongen creatief met de wensen van de opdrachtgever om te gaan. Terwijl zij toch bij uitstek bekend staan als leveranciers van flexibele arbeid. „Maar dat kan juist heel gunstig uitpakken”, zegt directeur Gert-Jan Meppelink van Randstad Nederland. Een bedrijf zocht mensen voor de brandveiligheid op een Rotterdams industrieterrein. Dat bedrijf had daar altijd stoere mannen voor van rond de dertig jaar, die een spannende opleiding kregen vol ontploffingen en chemische branden. „En daarna werd het rustig, want de bedoeling van het werk was natuurlijk te voorkomen dat er ooit brand uitbreekt. Dus veel van die werknemers vertrokken ook weer snel.” De Rotterdamse intercedenten van Randstad kwamen toen op het idee om juist oudere werknemers te zoeken, boven de 55. „Die hebben in het algemeen wat minder behoefte aan actie, hebben meer aandacht voor preventie, en een groot verantwoordelijkheidsgevoel.”

De groei van uitzenders is al drie jaar indrukwekkend: vorig jaar gemiddeld 19 procent, in 2005 was dat nog 13. In bijna alle sectoren is de groei hoger dan vorig jaar. Soms zelfs spectaculair veel hoger, zoals in de medische sector. Die groeide met 37 procent terwijl er vorig jaar geen groei was. De sector industrie nam 17 procent toe, 10 procentpunt meer dan het jaar daarvoor.

De schaarste dwingt intercedenten niet alleen tot extra creativiteit bij het interpreteren van de zoekopdracht, maar ook bij het daadwerkelijk zoeken naar mensen, zegt operationeel directeur Roland Berendsen van Randstad (zie ‘Adverteren in Italië’). De beste ideeën worden aan iedereen gemeld door erover te schrijven op het interne netwerk.

Op sommige markten dwingt de schaarste Randstad mensen aan te nemen die extra opleiding of coaching nodig hebben. „Wij doen veel aan scholing”, zegt Berendsen. Toen er veel vraag was naar hypotheekadviseurs is Randstad daar zelf een opleiding voor gestart. „We zoeken mensen met de juiste competenties en vaardigheden, en die leiden we op.” Daarvoor wordt goed gekeken naar wat mensen kunnen. „Iemand die dertig jaar lopende band doet, maar in zijn vrije tijd de administratie van een grote sportvereniging, kan met gerichte opleiding ook in financiële administratie werken”, zegt Berendsen.

Randstad is door de krapte als organisatie niet in de problemen gekomen, zegt Meppelink. Het bedrijf heeft niet gesneden in het netwerk van 400 vestigingen toen het slecht ging in de branche. In de magere periode ondernam het bedrijf ook een groot ICT-project dat het beter in staat stelt om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen. „Dat betekent ook dat we kandidaten beter vast kunnen houden. Drie weken voor het contract afloopt, hebben we al een nieuw aanbod.”

Velseboer zegt dat de krapte ook niet aan de werving-en-selectiebureaus zelf voorbij is gegaan. Er zijn er 1.100 bij de Kamer van Koophandel ingeschreven, waarvan 250 met meer dan 5 werknemers. En meer werk betekent meer behoefte aan consultants. Een van de grotere bureaus heeft nu zelf 22 vacatures, weet Velseboer. Welk, dat wil hij niet zeggen.

    • Elsje Jorritsma