Zonder computerkennis geen baan

Er is haast bij de bijscholing van Europese burgers. Economische hervormingen vragen om betere computervaardigheden. In Edinburgh verzamelde Microsoft overheidsdienaren om ervaringen uit te wisselen, en te lobbyen.

Ze was dakloos toen ze met Fairbridge in aanraking kwam. Nu woont Tricia Brown in een flat in Glasgow, en heeft ze net een korte digitale film geschreven en opgenomen.

Ze is ook bezig bij de Britse vrijwilligersorganisatie een soort basisopleiding af te ronden, met als doel weer terug naar school te gaan. „School was niet uit te houden, veel te groot en onpersoonlijk”, zegt Brown. Bij Fairbridge komt ze graag: kleine groepen, een persoonlijke begeleider, en activiteiten die haar interesseren. Toch is er niets softs aan, zegt voorzitter Nigal Haynes van Fairbridge. „Eerst moeten we deze jongeren, die buiten de samenleving zijn geraakt, prikkelen met aansprekende activiteiten. Maar we beginnen meteen ze te leren doelen te stellen.”

Met haar lange zwart geverfde haar en piercings is Brown een opvallende verschijning tussen de andere deelnemers aan het Government Leaders Forum van softwareconcern Microsoft in Edinburgh: Ruim 300 ministers, hoge ambtenaren en lokale politici uit veertig landen. Brown laat hier haar korte film zien omdat Fairbridge een van de vele private projecten is die Microsoft ondersteunt. Met als doel jongeren, langdurig werklozen en andere buitengesloten groepen vertrouwd te maken met IT. En zo hun kansen te vergroten op de Europese arbeidsmarkt, die steeds meer drijft op hoogwaardige dienstverlening. E-skills en employability zijn verreweg de meest gehoorde woorden op de eerste dag van dit tweedaagse congres. De boodschap is dat de Europese beroepsbevolking zich meer computervaardigheden eigen moet maken. In haar eigen belang, en dat van Europa als geheel.

Microsoft presenteerde onderzoek waaruit blijkt dat het zonder die vaardigheden moeilijk is om een baan te krijgen. Voor bijna 80 procent van de banen in Europa hebben werknemers ten minste basale computervaardigheden nodig, zegt onderzoeksbureau IDC. En 40 procent van de werkgevers zegt geen personeel aan te nemen zonder computervaardigheden.

De sprekers – zoals eurocommissaris Verheugen en Wim Kok – hamerden op de noodzaak om in het vergrijzend Europa de omslag te maken naar een innovatieve kenniseconomie. De analyse die leidde tot het opstellen van de Lissabon-agenda begin deze eeuw is niet veranderd.

Grote ondernemingen vinden dat die bijscholing niet uitsluitend aan overheden kan worden overgelaten. Microsoft bijvoorbeeld ondersteunt wereldwijd talloze projecten om de toegang tot ICT te verbeteren. In 2003 besloot het bedrijf om daar in vijf jaar ten minste 770 miljoen euro voor uit te trekken. In donaties alleen, de software en tijd van werknemers niet meegerekend. Naast het bijscholen van werklozen, richt Microsoft zich ook op het automatiseren van lokaal bestuur, en de ondersteuning van kleine bedrijven.

Tot nu toe heeft Microsoft ruim 154 miljoen euro van dat bedrag uitgegeven, zegt Elena Bonfiglioli. Zij is voorzitter van de Europese Alliantie die Microsoft vorig jaar met bedrijven als netwerkbouwer Cisco en uitzendbureau Randstad vormde. Zij werken samen bij het verbeteren van E-skills in Europa, met als doel 20 miljoen Europeanen te hebben bereikt voor 2010. Daarbij gaat het om drie groepen: jonge werklozen, oudere werknemers in bedreigde sectoren, en gehandicapten.

De steun gaat naar een veelheid van kleine, lokale projecten. In Portugal werden 3.000 oudere textielmedewerkers die hun werk zagen verdwijnen naar China omgeschoold voor de ITC-banen waar lokaal vraag naar was. In Nederland krijgt ‘Computerwijk’ steun, een Amsterdams project om ouderen en werklozen toegang te geven tot computers. En tijdens de conferentie kondigde de alliantie een project aan met een Schotse overheidsorganisatie om eenvoudige ICT-opleidingen te bieden. De deelnemers bezochten de conferentie niet alleen om ervaringen uit te wisselen, ook om te lobbyen voor fondsen.

Waarom Microsoft dit doet? Er is een direct ondernemingsbelang: hoe meer mensen computers gebruiken, hoe beter het is voor Microsoft. „En daarnaast hoort het tot onze maatschappelijke verantwoordelijkheid”, zegt Bonfiglioli. „Bedrijfsdoel en maatschappelijke verantwoordelijkheid zijn in dit geval hetzelfde.” Bill Gates zei het een dag later zo: „Ons bedrijf gelooft in opleiding en de empowerment van mensen. Software helpt mensen hun volle potentieel te bereiken.”

    • Elsje Jorritsma