Tranen om fenomeen Barbaro

Deze week overleed het bijzondere Amerikaanse renpaard Barbaro.

De VS leefden mee met zijn revalidatie. ‘Het is niet het eerste paard waar ik om huil.’

Jockey Edgar Prado met Barbaro op weg naar de overwinning in de Kentucky Derby. Foto AP Jockey Edgar Prado rides Barbaro to victory in the 132nd Kentucky Derby at Churchill Downs, Saturday, May 6, 2006, in Louisville, Ky. Kentucky Derby winner Barbaro was euthanized Monday, Jan. 29, 2007, after complications from his gruesome breakdown at last year's Preakness, ending an eight-month ordeal that prompted an outpouring of support across the country. (AP Photo/The Enquirer, Gary Landers) Associated Press

‘Dat God je moge zegenen. Ik houd van je.’ ‘M’n onverslaanbare kampioen, ik zal je nooit vergeten.’ ‘Ren lieve jongen, je bent eindelijk thuis.’

Twee dagen na zijn dood is Barbaro op internet springlevend. Vele duizenden bewonderaars uit heel de wereld reageren op het heengaan van het driejarige renpaard dat in ruim een half jaar tijd tot superster was uitgegroeid. Het aantal fansites voor ‘Bobby’ is niet te tellen. Veel kranten en tijdschriften hebben op hun website een blog ingericht voor nieuwtjes over het paard. En zijn stal in het Amerikaanse Kennett Square, onderdeel van de Universiteit van Pennsylvania waar de jonge hengst sinds mei revalideerde, zal zonder twijfel tot een bedevaartsoord uitgroeien.

Barbaro had nog geen wedstrijd verloren sinds hij op 4 oktober 2005 zijn debuut maakte in Delaware Park. Na drie zeges op turf bewees hij ook op zand goed uit de voeten te kunnen. Het definitieve bewijs leverde Barbaro op 6 mei 2006, toen hij in Louisville als eerste van twintig deelnemers over de streep kwam op Churchill Downs, waar elk jaar de grootste paardenrace van de Verenigde Staten wordt gehouden, de Kentucky Derby. ‘Bobby’ won de race met zesenhalve (paarden)lengtes voorsprong – de grootste marge sinds Assault in 1946 met acht lengtes verschil won.

Zijn zege in Kentucky leverde Barbaro het predicaat ‘superhorse’ op en leek de springplank voor een carrière die niet onderdeed voor die van Secretariat, de beroemdste Amerikaanse volbloed aller tijden. Maar het liep anders. Op 20 mei, bij de Preakness Stakes in Baltimore, gebeurde er iets vreemds: Barbaro veroorzaakte een valse start door met zijn neus het starthekje te openen. Jockey Edgar Prado maande het dier tot kalmte en volgens de baanarts was er geen enkele reden tot zorg. Wat er daarna gebeurde zal waarschijnlijk nooit helemaal duidelijk worden, maar zeker is dat Barbaro op drie plaatsen zijn rechterachterbeen had gebroken: boven, onder en achter de enkel.

Die drievoudige fractuur maakte geen wereldwijde beroemdheid van Barbaro. Noch zijn indrukwekkende palmares – zes overwinningen uit zeven starts en 2,3 miljoen dollar aan gewonnen prijzengeld. De reden waarom het renpaard de komende dagen tot in alle uithoeken van de wereld zal worden herdacht, heeft alles te maken met het uitzonderlijke besluit dat zijn eigenaren kort na ‘Preakness Stakes’ namen: geen spuitje, maar een hersteltraject. Roy en Gretchen Jackson waren zo gehecht aan het dier dat ze er de riskante en kostbare operaties die volgden graag voor over hadden. „Ons eerste doel is dat Barbaro weer kan staan op het been”, zei het echtpaar na het incident. „En als het herstel voorspoedig verloopt, overwegen we om hem in te zetten als dekhengst.”

Een gespecialiseerde praktijk voor dieren van de Universiteit van Pennsylvania onderzocht het been, dat in een vijf uur durende operatie weer aan elkaar werd geschroefd met behulp van een implantaat. Toch waarschuwden de artsen voor optimisme, want ‘de overlevingskansen van Barbaro zijn nog altijd niet groter dan 50 procent’. Niet lang na de medische ingreep deed zich een volgende probleem voor, toen het linkerachterbeen van Barbaro ontstoken raakte. De artsen besloten een deel van de linkerhoef te verwijderden en het paard in een takel te hangen om beide achterbenen te ontlasten.

Tegen die tijd hadden de Amerikaanse media Barbaro, The True Story al in alle geuren en kleuren verteld. Er werden persconferenties belegd en een talkshowhost die concludeerde dat ‘that pathetic horse’ rijp was voor de slacht, werd overstelpt met woedende telefoontjes. Ook de sportpers liet zich niet onbetuigd. Zo werd Barbaro eind vorig jaar door het gezaghebbende tijdschrift Sports Illustrated genomineerd voor Sportman van het jaar – een uitverkiezing die hij op het nippertje verloor van basketbalster Dwyane Wade – en riep de populaire sportblog Deadspin hem eerder deze maand uit tot Sportmens van 2006. In het voorjaar verschijnt er een kinderboek over het populaire paard: Barbaro: America’s horse. Naar het Barbaro Fonds maakten paardenliefhebbers sinds juni bijna 1,2 miljoen dollar over, geld dat werd besteed aan zijn revalidatie.

Het mocht allemaal niet baten. Begin januari begon de linkerhoef van het renpaard weer op te spelen. De artsen sneden nog een deel weg en concludeerden aanvankelijk dat zijn conditie sinds juli niet meer zo goed was geweest. Maar toen vorige week een ettergezwel in zijn rechter achterhoef werd geconstateerd, kwam het einde in zicht; de twee stalen pinnen die zaterdag in zijn rechtervoet werden gezet, betekenden slechts uitstel van executie. Maandag werd Barbaro om half elf ’s ochtends uit zijn lijden verlost. Nadat hij het renpaard had laten inslapen, vergeleek behandelend dierenarts Dean Richardson hem met een kaartenhuis: als één ledemaat het begeeft, is het een kwestie van tijd voordat het hele lichaam in elkaar stort. Op de persconferentie over de dood van Barbaro was hij geëmotioneerd. „Het is niet het eerste paard waar ik om huil”, gaf Richardson toe. „De enige voldoening die ik hier aan overhoud is de wetenschap dat het paard nog acht, negen maanden heeft geleefd en dat hij ’t grootste deel daarvan een gelukkig paard was.”

Barbaro’s fans proberen er het beste van te maken. „De harten van de nabestaanden zullen nooit meer dezelfde zijn”, schreef een van hen in een condoleanceregister. „Maar de hemel lichtte op toen Barbaro er zijn opwachting maakte.”

Het is nog niet bekend waar het renpaard wordt begraven.

Bekijk de zege van Barbaro bij de Kentucky Derby:www.ntra.com/video.aspx?id=17712