Roman op het mobieltje

Japanse jongeren zijn in de ban van romans die speciaal zijn geschreven voor hun gsm. De mobiele telefoonroman is inmiddels een succesvol genre en telt meer dan 700.000 titels

Japans meisje leest in de trein in Tokio op haar mobieltje. Foto AP In stiltecoupé schrijf je je eerste grote gsm-roman Associated Press

Dick Stegewerns

In de trein, de favoriete leesplek van de Japanner, heeft de mobiele telefoon het boek onder veel jongeren verdrongen. Zij zitten niet meer te sms’en, maar lezen of schrijven zelf op hun gsm een roman.

Met hun geavanceerde apparaatjes leggen zij contact met ‘het magische i-Land’, de grootste webgemeenschap voor mobiele telefoongebruikers waar je niet alleen gratis je eigen homepage of netstore kunt beginnen maar ook een virtuele roman.

Het lijkt een onmogelijke opgave om op een klein schermpje een pil van 500 pagina’s door te ploegen, maar veel tieners zijn geheel vergroeid met hun mobieltje. Lang niet iedereen heeft nog een computer, het mobieltje is de norm. Het is niet zomaar een telefoon, maar een compleet communicatiestation, dat nu ook literatuur verzendt en ontvangt.

Het begon allemaal in 2001 met de schrijver Yoshi, die zijn roman Deep Love tegen betaling in afleveringen via de mobiele telefoon verspreidde. Dit tragische liefdesverhaal over een zich prostituerend meisje dat uiteindelijk aids oploopt, werd een grote hit onder middelbare scholieres. Het succes werd daarna uitgebreid herkauwd in andere genres: boek, strip, televisiedrama en speelfilm. Andere professionele schrijvers volgden al snel, onder wie Mika Naito, de koningin van de mobiele porno-lectuur.

De virtuele romans, die op dit moment populair zijn, zijn van een heel andere aard: voor meiden, door meiden en gratis te downloaden. De jonge amateurs schrijven het bitterzoete leed van mislukte kalverliefdes van zich af in boeken met Bouquetreeks-achtige titels als Pure Liefde en Eeuwige Droom. Hun grote voorbeeld is Chaco, afkorting van ‘chat-meid’, die vorige maand de eerste literaire prijs voor mobiele telefoonromans in de wacht heeft gesleept.

De uitreiking was een sobere aangelegenheid omdat Chaco, net als alle andere meiden die voor telefoonromans schrijven, anoniem wil blijven. „Ik wil de mensen over wie ik schrijf niet in verlegenheid brengen”, benadrukt de twintiger uit een provinciestadje onder de rook van Osaka. Op de kaft van haar debuut in boekvorm staat een foto van een jong model dat zelfverzekerd in de lens kijkt.

Chaco zelf is alles behalve mediageniek; ze ontbeert charisma, geestdrift en ambitie. Haar uitgever is helemaal overgekomen uit Tokio om haar te begeleiden bij haar eerste interview met een buitenlandse journalist. Het is moeilijk om je aan de indruk te onttrekken dat hij haar liever in de anonimiteit had gehouden. Geheimzinnigheid wekt nieuwsgierigheid.

Aan de andere kant wil haar publiek haar juist zien als een ‘gewoon’ meisje. „De jonge lezeressen zoeken een evenbeeld, maar wel een die hen levenslessen geeft”, zegt Shigeru Matsushima van Starts Publishers die met groot succes boeken op papier maakt van mobiele telefoonromans. Hij werkt voor een bedrijf dat gespecialiseerd is in lifestyle voor jonge vrouwen, en kent zijn doelgroep heel goed. „De schrijver moet op het niveau van een goede, wijze vriendin blijven”, zegt hij.

Chaco vervult deze rol met glans. Zij eindigt alle romans met een boodschap die de lezer een hart onder de riem steekt. „Vlucht niet voor de werkelijkheid en zie de fouten uit je verleden onder ogen”, is de boodschap in het eerste deel van haar succesreeks Het geschenk van de Engel. „Veel lezers kijken het meest uit naar mijn nawoord”, bekent Chaco.

Zelf wordt zij ook gevoed door contact via e-mail met haar publiek. „Ik krijg meteen reacties op elke nieuwe aflevering, maar er is ook een aanmoediging als ik vast zit met een verhaal”. Chaco kan niet zonder haar virtuele vriendinnen en wil daarom alleen al trouw blijven aan het medium mobiele telefoonroman. Sinds ze last heeft van haar vingers, gebruikt ze voor het schrijven een gewone computer met toetsenbord in plaats van een gsm.

De populariteit levert Chaco ook problemen waar haar jonge publiek niet van wakker ligt. Nu haar romans in de winkel liggen, wordt de schrijfster, die zelf alleen meisjesstrips las, geconfronteerd met begrippen als ‘beschrijving’ en ‘diepgang’. De mobiele telefoonromans bestaan voornamelijk uit conversaties. Een paar personages zijn dwingend aanwezig, maar de rest van de wereld blijft onzichtbaar. ‘Het is geen literatuur’, luidt de kritiek.

Uitgever Matsushima ziet het anders: „Virtuele romans zijn onleesbaar voor de generaties die niet constant naar hun telefoonscherm staren. Maar literaire bestsellers zijn ook meer gefixeerd op liefde en vriendschap, dus dit is domweg de literatuur van nu.” Er is zelfs kruisbestuiving. Gerenommeerde schrijvers verkopen hun romans eerst via de mobiele telefoon en nemen mailberichten van hun publiek later op in hun tekst. Ook de grote uitgeverijen struinen naarstig de ranglijsten op ‘het magische i-Land’ af, op zoek naar de volgende virtuele roman die de stap naar papier kan maken.