Babi Jar

babi_jar.jpgOpeens is deze fotoserie over Babi Jar een enorme hit in Zje-Zje. Vraag me niet waarom. Iedere generatie moet de geschiedenis opnieuw ontdekken, denk ik. (Heel Rusland blogt op mysterieuze gronden in de pubermeisjeshangplek LiveJournal. Daarom heet de Russische blogsphere Zje-Zje, een afkorting van LiveJournal in het Russisch.)

Over Babi Jar las ik een kwart eeuw geleden een vreselijke docuroman van Anatoli Kuznetsov. Een van de grootste, zo niet de grootste massamoord van de nazi’s. bayar3.jpgIn september 1941 verliep de verovering van Kiev onverwachts bloedig, de nazi’s weten dat aan ‘joodse terroristen’. Eind september wisten ze dertigduizend joden uit Kiev naar een ravijn ten noorden van de stad te lokken: Babi Jar. Om op transport te gaan, dachten de joden; in werkelijk stonden er Einsatzgruppen met veldmitrailleurs te wachten. Ze moesten zich uitkleden en zich in rijen van tien op de rand van het ravijn opstellen.

Het ravijn was binnen een halve maand bijna tot de nok gevuld met lijken, het aantal doden is niet eens bij benadering bekend. Dit mede omdat de Sovjet-Unie na de oorlog niet geïnteresseerd was. De holocaust bestond immers niet, babjar2.jpgnazi’s hadden het nooit speciaal op joden voorzien. Op de plek van de massamoord opende Kiev een vuilnisbelt. En wie een gedicht schreef over Babi Jar gold meteen als halve dissident. Nu is er een monumentje, maar het ravijn bestaat niet meer, aan dit Google Earth-shot te zien. 

Deze foto’s zouden van de Duitse oorlogsfotograaf Johannes Hahle zijn, die naam kom ik elders nergens tegen. Wie weet er meer van? Een deel van de foto’s zag ik elders, maar niet in kleur. Hier de hele fotoserie uit Zje-Zje.

UPDATE: Aha, de fotograaf heet Johannes Hählehier is zijn fotoalbum met uitleg. (Dank aan Oleg)