Slim kind als wisselgeld

Het Cosmicus College in Rotterdam opende vorige week zijn deuren: een havo-vwo-school met veel aandacht voor de leerlingen, opgericht door academici uit de Turkse gemeenschap (NRC Handelsblad, 27 januari). Volgens de statuten een niet-religieuze school die wereldburgers zal opleiden. Tegenstanders echter zien een opleiding voor een islamitische Turkse elite. De waarheid en onwaarheid achter deze achterdocht zal ongetwijfeld uitgebreid in het nieuws komen. Is er eens een ‘allochtoon’ initiatief tot zelfverheffing, dan moet daar uiteraard een complot achter zitten.

Nog zuurder dan dit complotdenken zijn de grieven van Rotterdamse schooldirecteuren. Het Cosmicus College trekt slimme Turks-Nederlandse kinderen aan, weg van hun scholen. En dat willen ze niet. Het slimme, goed presterende kind trekt je cijfergemiddelde bij de eindexamens omhoog, het is een rolmodel voor ‘moeilijke’ leerlingen. Je school knapt ervan op! Dat het kind zelf misschien liever in een klas zit met gemotiveerde leeftijdsgenoten en een uitgeruste leraar, is irrelevant.

Slimme kinderen zijn in Nederland al lang de joker. Multifunctioneel inzetbaar met een minimum aan onderhoud. Zwak begaafde kinderen krijgen rugzakjes om op gewone scholen te blijven, zwak presterende kinderen krijgen huiswerkbegeleiding, faalangsttraining, speciale lesprogramma’s. Het leergierige kind wordt geacht zichzelf te disciplineren en motiveren. „Een land krijgt de jeugd die het verdient”, zei cabaretier Theo Maassen ooit. Welnu: Nederlandse studenten zijn lui en kunnen niet spellen.

Te lang is onderwijs gezien als een middel om iedereen te verheffen tot hetzelfde niveau. Wie al verheven was, hoefde geen aandacht. Maar zelfs hersenonderzoek toont nu aan dat pubers nog niet rijp zijn om al hun prioriteiten te bepalen (NRC Handelsblad, 27 januari). Pubers hebben sturing en inspiratie nodig, ook de allerslimsten. Om in de leuzen van deze tijd te blijven: ‘aandacht op maat’. Het Cosmicus College heeft dat goed begrepen. Billenkoek voor de mensen die het slimme kind in hun kassa willen houden als wisselgeld.

Merel Boers

Merel Boers is freelance journalist en historicus.

    • Merel Boers