Russische spelregels nu op papier

Het is geen geheim dat Rusland zijn energiebronnen voor zichzelf wil houden. Vraag maar aan Shell, dat bij het Sachalin-project gedwongen werd een plekje in te ruimen voor het Russische Gazprom. Of aan de vijf buitenlandse bedrijven, die een jaar lang hebben geboden op een belang in het Sjtokman-project van Gazprom om vervolgens te horen te krijgen dat Gazprom het wel alleen afkon.

Nu wil Rusland via de voordeur bereiken wat het land via de achterdeur heeft binnengehaald. Het wil een wet invoeren die het buitenlandse eigendom in de energiesector beperkt. In sommige opzichten is dat een welkome stap. Nu hebben de buitenlandse oliemaatschappijen de spelregels tenminste op papier. Gazprom-topman Dimitri Medvedev zei vorige week in het Zwitserse Davos: „Het ergste dat je bij het zakendoen kan overkomen is ondoorzichtigheid en onvoorspelbaarheid.” Een duidelijker kader kan toekomstige verrassingen voorkomen.

Toch kan het nationalisme zich nog wel eens tegen de Russen keren. Zie het Sjtokman-project. Gazprom heeft de vijf afgewezen bieders gevraagd hun diensten op contractbasis te leveren. Het is immers niet zo makkelijk om gasboringen te verrichten in een zee vol ijsbergen, 550 kilometer uit de Russische kust. Het is zelfs nog lastiger als je, zoals Gazprom, daar helemaal geen ervaring mee hebt.

De oliemaatschappijen weten dit, dus ze zullen het spel hard spelen. Maar ze doen waarschijnlijk graag mee, in de hoop dat Gazprom van gedachten zal veranderen ten aanzien van gedeeld eigendom als de risico’s duidelijker worden of de olieprijs daalt. De keerzijde van de medaille is immers dat als Gazprom in zijn eentje van alle voordelen wil genieten, het ook zelf alle risico’s zal moeten dragen. En zelfs de grootste oliemaatschappijen proberen partners te vinden om de risico’s van projecten van deze omvang te delen. Shell en ExxonMobil hebben allebei partners ingebracht voor het Sachalin-project.

Maar als Gazprom weer op zoek gaat naar risicodragende partners, zullen de buitenlandse oliemaatschappijen waarschijnlijk iets minder toeschietelijk zijn. Het is leuk als de spelregels bekend zijn, maar de slechte nasmaak van Sachalin zal pas na een paar jaar van goed gedrag zijn verdwenen.

Fiona Maharg-Bravo

Voor meer commentaar uit Londen: www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld