Overwinnen of overheersen

‘Love Conquers All’ van Tan Chui Mui gooit hoge ogen in de IFFR-Tiger Competitie.

We kunnen de filmmaakster ook zien scoren tijdens een zaalvoetbalcompetitie.

Uit ‘Love Conquers All’. Tan: „Overwinnen is niet alleen iets positiefs. Het is ook een vorm van overheersen.”

Het is tekenend voor de energie-explosie die de Maleisische cinema op dit moment doormaakt. Regisseuse Tan Chui Mui (1978) doet met haar eerste speelfilm Love Conquers All tijdens het International Film Festival Rotterdam (IFFR) niet alleen mee in de Tiger Competitie, haar naam staat ook als producente in de credits van James Lee’s Before We Fall in Love Again en ze zit als actrice in Woo Ming Jins The Elephant and the Sea. En die films zijn óók allemaal in Rotterdam te zien.

Vlak voordat ze de aan het festival gelieerde Cinemart induikt om geld te vinden voor haar nieuwste project, legt Tan even uit hoe het komt dat de Maleisische film zo sterk in opkomst is. „Het begon een jaar of vijf, zes geleden, toen Amir Muhammad, de producent van mijn film, als een van de eersten in Kuala Lumpur digitaal in eigen beheer een film opnam. Amir is de drijvende kracht. Hij laat onze films op buitenlandse festivals zien.” Amir doet meer dan dat. Hij organiseerde bij hem thuis filmmarathons en futsal-wedstrijden (zaalvoetbal), die nu ook in Rotterdam worden gespeeld. De Maleisische filmakers spelen samen in één team.

Tan: „In bioscopen in Kuala Lumpur is bijna niets te zien, maar alles is daarentegen op – illegale – dvd verkrijgbaar. Ik heb mijn hele filmopvoeding aan de filmpiraterij te danken. Toen ik de montage deed bij een film van Yuhang Ho, nu de editor van mijn film, ‘betaalde’ hij mij met een illegale dvd van The River van Tsai Ming-liang.” Tan zou het ‘een eer’ vinden als van haar films ook officieuze kopieën zouden circuleren; liever nog zou ze ze via het internet te downloaden aanbieden, „voor een bedrag van twee tot vijf euro, dat is nog goedkoper dan de dvd’s die je in Kuala Lumpur op straat koopt.”

Tans eerste korte films, waaronder de IFFR-film A Tree in Tanjun Malim (2004), deden wel wat denken aan het werk van Tsai, de in Maleisië geboren, maar uit Taiwan werkende meester van het lang uitgesponnen shot. Maar ze zijn niet zo zwijgzaam als die van haar held en voorbeeld. Tan: „Ik houd van conversatie, van het schrijven van dialoog. De scenario’s van mijn korte films bestonden bijna alleen maar uit teksten. Voor Love Conquers All heb ik me meer met de structuur beziggehouden. De film, over het meisje Ah Peng dat verliefd wordt op een pooier, valt in twee delen uiteen. In het eerste deel heeft zij de touwtjes in handen, daarna is hij de baas.”

Daartussenin zit een cruciale scène waarin pooier John het meisje vertelt hoe ‘een vriend van hem’ onschuldige provinciemeisjes voor zijn karretje spant. Het is een Hitchcockiaanse suspense-bom: de rest van de film zie je stukje bij beetje hoe zijn ‘bekentenis’ uitkomt, en toch weer helemaal niet. Gecombineerd met Tans zorgvuldige observaties maakt dat de film spannend en verrassend van begin tot eind.

„Ah Peng is naïef en zelfverzekerd tegelijkertijd”, legt de regisseuse uit. „Ze is ook niet zo heel erg sympathiek, want ze houdt twee mannen aan het lijntje. Het interessantste is de tweede helft van het verhaal, als zij een risico neemt door te denken dat zij anders is dan al die andere meisjes, dat zij zijn liefde wel kan winnen.” Of dat zo is laat ze in het midden: „De titel van de film, liefde overwint alles, is op verschillende manieren waar. Overwinnen is niet alleen iets positiefs. Het is ook een vorm van overheersen. De liefde nam haar over, maar niet per se op de manier die zij wilde. Maar met de liefde is het nu eenmaal zo dat, als je verliefd bent, ben je verliefd, hoe fout het ook is.”

Love Conquers All is nog te zien op zaterdag 3 februari om 13.15u in Pathé 7. Zie: www.iffr.nl. De finales van het futsal-toernooi worden vanavond gespeeld in de grote zaal van de Schouwburg van 19.00 tot 21.00u. Toegang gratis.