‘Ik ga geklets met humor te lijf’

In ‘Waxtaan’ van Patrick en Germaine Acogny parodiëren acht dansers het geouwehoer van Afrikaanse politieke leiders. „Ik zag de politici dansen, maar het was een macabere dans.”

Patrick en Germaine Acogny Foto Maarten van Haaff Germaine Acogny met haar zoon Patrick. Germaine Acogny is choreograaf uit Senegal en artistiek leidster van Jant-Bi Compagnie. Amsterdam, 30 jan 2007. foto Maarten van Haaff Haaff, Maarten van

Sandra Heerma van Voss

,,Natúúrlijk wilde ik vroeger wel eens gewoon danseres zijn”, zegt danseres en choreograaf Germaine Acogny (Benin, 1944). Ze bedoelt: en geen Afrikaanse danseres. Afrikaanse dans is Acogny’s levenswerk. Ze bestudeerde het, ze onderwijst het, ze schreef er een boek over en ze brengt het, sinds de Franse choreograaf Maurice Béjart haar begin jaren tachtig naar Brussel haalde, via workshops, danssolo’s en groepswerken naar een breed, westers publiek.

Maar altijd en overal vertegenwoordigster van ‘Afrika’ zijn, daar kleven ook beperkingen aan. „Vooral critici zijn vaak erg vooringenomen en snel in hun oordeel”, zegt Acogny. ,,Afrikaanse dans betekent voor hen automatisch: traditioneel. Toen ik net in Europa begon, maakte dat me weleens moe. Ik kon ze niet aan hun verstand brengen dat mijn werk eigentijds is. Gelukkig begrijpt het publiek het meestal wel. Er komen mensen van alle leeftijden en kleuren naar mijn voorstellingen. Hen hoef ik niets uit te leggen. En die zogenaamd intellectuele interpretaties kunnen me nu niets meer schelen. Ik omhels mijn Afrikaanse afkomst, ik vier haar.”

,,Wij duwen de Afrikaanse dans richting moderniteit, zonder de wortels ervan te ontkennen”, valt haar zoon Patrick haar bij. ,,Wat moderniteit precies is, weet niemand. Ze is van iedereen. Wij kennen het werk van moderne westerse choreografen als Kylián en Forsythe wel, maar voor ons zijn ze geen directe inspiratiebron.”

Patrick (Parijs, 1963) is ook danser en choreograaf. Hij leidde zes jaar een dansgezelschap in het Britse Birmingham en woont tegenwoordig in Bretagne, Frankrijk. Germaine verdeelt haar tijd tussen Toulouse en Senegal, waar ze in 1996 l’Ecole des Sables oprichtte, een internationale opleiding waar Afrikaanse dans in al zijn vormen wordt onderwezen. Uit de school is de Compagnie Jant-Bi voortgekomen, die deze week drie keer te zien is in het Muziektheater in Amsterdam. Waxtaan, waarin acht dansers een vergadering van ouwehoerende Afrikaanse leiders parodiëren, is de eerste choreografie die Patrick en Germaine samen maakten.

Waxtaan is een woord uit het Wolof, een van de talen van Senegal, en het betekent ‘eindeloos praten’. Het idee voor het stuk viel Acogny senior in toen zij een keer als toeschouwer een politieke conferentie bijwoonde en ze zich de daar aanwezige leiders steeds dansend voorstelde, ,,om het iets minder saai te maken voor mezelf”. ,,Ik zag ze dansen”, zegt ze, ,,maar het was een macabere dans. Die mannen praten en praten, maar het zijn loze woorden, ze doen niets voor hun volk. Dat wilde ik met Waxtaan op een vrolijke manier aan de kaak stellen, met humor. Dans is een positieve manier van communiceren. Ik verspreid hoop.” Jant-Bi, de naam van haar groep, betekent ‘zon’.

De vraag of het voor moeder en zoon niet lastig was om samen te werken, wordt door beiden beantwoord met een stralende glimlach. ,,Het was makkelijk”, zegt Patrick. ,,Het ging volkomen natuurlijk”, zegt Germaine. ,,Onze moeder-zoon problemen hebben we jaren geleden al uitgepraat, die liggen achter ons. En Patrick heeft inmiddels zijn plaats in het leven en in de dans gevonden. De dansers respecteren hem op basis van zijn eigen verdiensten.”

Patrick: ,,Ze wisten al hoe het was om met twee choreografen tegelijk te werken, sinds mama in 2003 een stuk maakte met Kota Yamazaki, uit Japan. Dus nu was zij er, met haar blik, haar techniek, en dan kwam ik…” Germaine: ,,En hij ging ermee aan de haal! Vreselijk is hij.” Patrick: ,,Ja, dat doe ik. Ik hou ervan om codes te breken, om dingen te manipuleren. Ik heb geen techniek, zoals zij.”

‘Waxtaan’ van de Compagnie Jant-Bi is op 1, 3 en 4/2 te zien in het Muziektheater, Amsterdam. Aanvang 20.15 u, 4/2 om 14u. Kaarten via 020-6255455. Zie ook www.gastprogrammering.nl.

    • Sandra Heerma van Voss